makale
29-12-2008, 17:46
Kısa vadeli sermaye hareketlerinin yol açtığı finansal krizler ve bu krizleri önlemede kullanılabilecek araçlar Tobin Vergisi
GİRİŞ
Global finansal piyasalarda kısa vadeli sermaye hareketlerinin yoğunluğu son yıllarda çok büyük boyutlara ulaşmış bulunmaktadır. Bu artış, sermaye giren ülkelerin mali piyasalarında girişte ve çıkışta ani dalgalanmalar meydana getirmekte, ülkenin reel sektörüne büyük bir fayda da sağlamamaktadır. Global finans piyasalarındaki işlemler, döviz ticareti veya başka menkul kıymetlerin alım ve satımı şeklinde gerçekleşmektedir. Ancak bu piyasalardaki en büyük işlem hacmi döviz değişimlerine ait bulunmaktadır. Dünya döviz piyasalarındaki bir günlük işlem hacmi, 1.2 trilyon dolardır. 1970'lerde bu rakam sadece 18 milyar dolardı. Bu demektir ki, döviz piyasalarındaki günlük işlem hacminde son 30 yılda yaklaşık 67 katlık bir artış meydana gelmiştir. Bu miktara, spot, forward, forex swaps, currency swaps, options ve dövize bağlı menkul kıymet değişimleri de dahil edildiğinde, mali piyasalardaki günlük işlem hacmi 1.286 trilyon dolar (BIS, 2001), yıllık ise (240 gün hesabı ile) 308.6 trilyon dolara ulaşmaktadır. 2001 yılı itibariyle dünya toplam döviz rezervi miktarı ise yaklaşık 1.9 trilyon dolardır. Başka bir ifade ile dünya döviz rezervlerinin tamamına yakın bir işlem, yaklaşık bir buçuk günde döviz piyasalarında işlem görmekte ve günlük yaklaşık 1.286 trilyon dolarlık finansal araçlar ticaretine karşılık, günlük sadece 32.08 milyar dolarlık bir reel ticaret bulunmaktadır. Yani günlük para ticareti, günlük mal ticaretinin yaklaşık 40 katına ulaşmaktadır. Öyleki global piyasalar, bir tarafta üretilmiş mal ve hizmetlerin ticaretinin yapıldığı reel ekonomi, diğer tarafta ise para tüccarları ile spekülatörlerin yer aldığı kumarhane dünyası şeklinde ikili bir yapı ortaya çıkmatadır (Axford, 1995: 108). Şekil:1'de de görüldüğü gibi, döviz piyasalarındaki işlem hacmi yıllar itibariyle çok büyük gelişmeler göstermiştir.
Anahtar Kelimeler : Kriz, Dünyada ve Türkiye'de finansal krizler, tobin vergisi, Kısa vadeli sermaye hareketleri
Sayfa Adedi : 16
Kaynak: (Active Dergisi) Yr:2004 No:36
Yayıncı: ALKIM
Buraya Tıkla (http://rapidshare.com/files/177850274/K_sa_vadeli_sermaye_hareketlerinin_yol_a_t____fina nsal_krizler_ve_bu_krizleri_oenlemede_kullan_labil )
GİRİŞ
Global finansal piyasalarda kısa vadeli sermaye hareketlerinin yoğunluğu son yıllarda çok büyük boyutlara ulaşmış bulunmaktadır. Bu artış, sermaye giren ülkelerin mali piyasalarında girişte ve çıkışta ani dalgalanmalar meydana getirmekte, ülkenin reel sektörüne büyük bir fayda da sağlamamaktadır. Global finans piyasalarındaki işlemler, döviz ticareti veya başka menkul kıymetlerin alım ve satımı şeklinde gerçekleşmektedir. Ancak bu piyasalardaki en büyük işlem hacmi döviz değişimlerine ait bulunmaktadır. Dünya döviz piyasalarındaki bir günlük işlem hacmi, 1.2 trilyon dolardır. 1970'lerde bu rakam sadece 18 milyar dolardı. Bu demektir ki, döviz piyasalarındaki günlük işlem hacminde son 30 yılda yaklaşık 67 katlık bir artış meydana gelmiştir. Bu miktara, spot, forward, forex swaps, currency swaps, options ve dövize bağlı menkul kıymet değişimleri de dahil edildiğinde, mali piyasalardaki günlük işlem hacmi 1.286 trilyon dolar (BIS, 2001), yıllık ise (240 gün hesabı ile) 308.6 trilyon dolara ulaşmaktadır. 2001 yılı itibariyle dünya toplam döviz rezervi miktarı ise yaklaşık 1.9 trilyon dolardır. Başka bir ifade ile dünya döviz rezervlerinin tamamına yakın bir işlem, yaklaşık bir buçuk günde döviz piyasalarında işlem görmekte ve günlük yaklaşık 1.286 trilyon dolarlık finansal araçlar ticaretine karşılık, günlük sadece 32.08 milyar dolarlık bir reel ticaret bulunmaktadır. Yani günlük para ticareti, günlük mal ticaretinin yaklaşık 40 katına ulaşmaktadır. Öyleki global piyasalar, bir tarafta üretilmiş mal ve hizmetlerin ticaretinin yapıldığı reel ekonomi, diğer tarafta ise para tüccarları ile spekülatörlerin yer aldığı kumarhane dünyası şeklinde ikili bir yapı ortaya çıkmatadır (Axford, 1995: 108). Şekil:1'de de görüldüğü gibi, döviz piyasalarındaki işlem hacmi yıllar itibariyle çok büyük gelişmeler göstermiştir.
Anahtar Kelimeler : Kriz, Dünyada ve Türkiye'de finansal krizler, tobin vergisi, Kısa vadeli sermaye hareketleri
Sayfa Adedi : 16
Kaynak: (Active Dergisi) Yr:2004 No:36
Yayıncı: ALKIM
Buraya Tıkla (http://rapidshare.com/files/177850274/K_sa_vadeli_sermaye_hareketlerinin_yol_a_t____fina nsal_krizler_ve_bu_krizleri_oenlemede_kullan_labil )