metin
14-05-2006, 17:28
DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARIN ÖĞRETMENLERİNE ÖNERİLER
Dikkatsizlik İle İlgili :
• Öğrencinizi size yakın bir sırada oturtun. Özellikle cam kenarı ve arka sıralarda oturtmayın.
• Yönergelerinizi açık ve net vermeye çalışın. Size kulak verilip verilmediğini anlamaya çalışın.
• Yönergelerinizi verirken yavaş ve kısa konuşmaya özen gösterin.
• Yönergeler uzun verildiğinde görevin başlamasından önce yönergeyi öğrenciye tekrar ettirin. Grup önünde bu yaklaşımı yapmaktan kaçının.
• Gerektiğinde örnekler kullanın.
• Sözel yönergeleri görsel uyarıcılarla destekleyin.
• Çalışmaları birkaç bölüme ayırın.
• Her bir bölümü tamamladıkça mola verin. Öğrenciye devam etmeden önce dinlenme fırsatı verin.
• Dikkatini toplamada güçlük çektiğinde, daha önce üzerinde anlaştığınız bir işaret ile öğrencinizi uyarın.
Dürtüsellik ve Agressif Davranışları
İle İlgili :
• Bu çocuklardaki kontrol eksikliği; bu çocukların kötü olduklarından, arsız olduklarından değil, yapısal bozukluklardandır.
• Çocukların dürtüsel davranışlarını mümkün olduğu kadar görmeyin.
• Öğrenci yanlış davrandığında altta yatan nedeni anlamaya çalışın.
• Kuralları net ve çok açık belirleyin.
• Kuralları daima pozitif olarak belirleyin.
• Kuralları sıkça tekrarlayın.
• Kuralları yazın ve sınıfta dikkati çekecek bir yere asın.
• Ufak yanlışları cezalandırmayın.
• Aynı yanlışa her zaman aynı tepkiyi verin.
• Öğrencileriniz kontrolü yitirdiği durumlarda sakin olmaya çalışın.
• Akılcı öğütler vermekten kaçının.
• Tartışmayın.
• Güç mücadelesine girmeyin.
• Öğrenciyi sakinleştirmek, kontrolü sağlamak için onu sakin bir yere gönderin.
• Öğrencinizle aranızda kısa molalar için anlaşabilirsiniz.
• Öğrencinizin kontrolünü kaybetmeye başladığı zamanın belirtilerini tanımasını ona öğretin.
Hareketlilik İle İlgili :
• Fiziksel hareket için öğrenciye gün boyu fırsat sağlayın. Bu öğrencinin aşırı hareketliliğini azaltır. ( Ofise kısa bir ziyaret yapmak, bir diğer öğretmene not götürmek, tahtayı silmek, ders sırasında kullanılan materyalleri toplamak, kalem açmak) vb.
• Öğrencinin sınıfa ilişkin görevlerini tamamlarken ; ayağa kalkmasına, ayaklarını sallamasına, sandalyede ileri geri sallanmasına izin verin.
• Hiperaktif davranışları azaltması için öğrenciye imkan veren ince motor davranışları görmezden gelin. ( Parmaklarıyla sıraya hafifçe vurma, sıranın üstünde kağıt parçaları ile oynama, küçük objelerle oynama, karalama yapma gibi.)
• Öğrenciye kontrolünü yakında kaybedeceğini gösteren işaretleri tanımayı öğretin. ( yüz ve kulakların kızarması, kalbin çarpması, anksiyete, midenin sıkışması)
• Kontrolünü kaybetmeden önce, düşüncelerini ve duygularını sözelleştirmeyi çocuğa öğretin. ( Bu ödev çok zor. Bu çalışmayı anlamadım . Beni yalnız bırakın. Öfkelenmeye başlıyorum gibi.)
• Harekete geçmeden önce düşünmesini, durmasını çocuğa hatırlatmak için not defterine yada sıranın üstüne basit ipuçları verin. ( örneğin, kontrolünü sağladığında alacağı ödülün resmi gibi.)
• Rutin işleyişteki değişiklikler stresi arttırıp, anksiyete ve öfkeye yol açabilir. Uyumu kolaylaştırmak için değişikliklerle ilgili bilgiyi öğrenciye bildirin. ( öğretmenin yokluğunu birkaç gün önceden bildirmek, bir faaliyetin sonlanmasına beş dakika kaldığını bildirmek gibi. )
• Öğrencinin, yapılandırılmamış, kalabalık ve çok sesli ortamlarda davranışları üzerindeki kontrolünü yitirdiğini unutmayın. Aşırı uyarıldığını fark ediyorsanız ( tedirgin olduklarını, utandıklarını, arkadaşlarının kendilerine dokunmasından rahatsız olduklarını da dile getirebilirler.) Kalabalık koridorlardan kaçınmak için sınıfı 2-3 dakika öncesi terk etmesine izin verin.
• Gerilimi azaltmak için mizahı kullanın. Mizahın kullanımı öğrencinin zihnini başka yöne çeker ve olması yakınlaşan bir durumu bertaraf eder.
• Stres altındaki bir çocuk kendiliğinden ve kolaylıkla seçenekleri üretemez. Çalışmaları çözümlemek için alternatif çözümleri araştırın.
• Uygun dürtü kontrolünü yansıtan davranışlarda ve yeniden kontrol sağlandığında öğrenciyi ödüllendirin.
Problem Çözme ile İlgili :
• Problem durumlarında kullanılan etkili stratejileri öğrenci ile tartışın.
• Problemi teşhis etmesini ve sözel olarak belirlemesini öğrenciye öğretin.
• Uygun amaçları teşhis etmeyi öğrenciye öğretin( problemi çözerek sen ne kazanacaksın? Sıkıntıya girmeyeceğim ve diğer insanlarla daha iyi anlaşacağım.)
• Probleme çözümler ve alternatif tepkileri üretmede öğrenciye yardım edin.
• Davranışındaki değişikliğin sonucu hakkında nasıl pozitif ifadeler kullanacağını öğretin
( kızdırıldığımda kavgaya girmemeyi çok iyi başardım. Kendimle gurur duyuyorum)
Çalışma Alışkanlıklarını Geliştirmek ve Başarıyı Artırmak İle İlgili :
• Öğrenciye her çalışma esnasında aklında tutacağı miktarda bilgi sunun.
• Ödevlerin uygunluğunu değerlendirin. Öğrencide engellenme yaratacak çok zor ve çok uzun) bir görev vermeyin. Bunun yanı sıra sıkıcı olabilecek ( çok kolay, çok kısa, çok tekrarlayıcı) görevlerden de kaçının. Öğrenciye gerektiği kadar nitelikli ve incelikli görevler verin.
• Öğrenci başarılı oluncaya kadar ödevle ilgili beklentilerinizi azaltın. Öğrenci başarı gösterdikçe ödevlerin güçlüğü ve uzunluğu giderek arttırılabilir.
• Öğrenciyi sınıf ödevini bitirmeden eve göndermekten kaçının. Bitirilmemiş ödev çocukta ve ailesinde sıkıntı yaratır ve aralarında güç savaşına yol açar. Öğrenci okulda ödevini bitirmezse, enerjisi azalacağından evde de tamamlamakta zorluk çekecektir. Öğretmen öğrencinin başarabileceği seviyede azaltılmış olan ödevde kararlı ise, öğrenci ya boş yada okuldan sonra bitirilmemiş ödevini kalarak tamamlamalıdır. Bu sürenin kısa olmasına dikkat edilmelidir. Öğretmen ve ebeveyn için elverişsiz bir durum olsa bile, ödev tamamlanmadığı sürece bu durumun sürekli uygulanmasında yarar vardır.
• Ödev verilmese bile öğrencinin evde yarım saatlik bir çalışma periyodunu sürdürmesine destek olun.
• Ödev kontrolünü mutlaka yapın.
• Yeni bilgi ve becerileri verdikten hemen sonra, başarılı olmasını beklemeyin. Sözel bilgiyi kısa aralıklarla kesin ve yeniden gözden geçirip özetleyin ve öğrencinin tekrar etmesini sağlayın.
• Öğrencinin, ne kadar küçük olursa olsun başarısını ödüllendirin.Öğrencinin başarısının adımlarını açık bir şekilde tanımlayarak, gayretini ve coşkusunu artırın.
• Başarı sağlamak için sorumluluk üstlenmesinde öğrenciye cesaret verin. Çok fazla koruyucu olmak, çocuğun kişisel başarı duygusunun gelişmesine engel olabilir.
• Konuyu okumadan önce, varsa giriş, özet, gözden geçirme sorularını yada parçanın sonundaki anlama ve yargılamaya ilişkin soruları okumasını önerin. İkinci aşamada bu sorulara cevap bulmak amacıyla okusun. Bu yöntem, öğrencinin edindiği bilgiye ilişkin farklılığını arttırır.
• Yeniden okuma aşaması sırasında kolaylık sağlanması için, konunun önemli yerlerinin altının çizilmesine yada not edilmesine destek verin.
• Yüksek sesle tekrarı destekleyin.
• Matematikte süre kullanmayın, zamanlı testler öğrencide stres yaratır.
• Sorulara verdiği cevapları gözden geçirmesi için destekleyin.
• Öğrencinin yanlış cevaplarının sayısından çok doğru cevaplarının sayısı ile ilgilenin.
Duygusal Olarak Güvenli Bir Çevre Oluşturmak İle İlgili :
• Bütün öğrenciler aynı özelliklere sahip değildir. Bireysel farklar ve ihtiyaçlar vardır.
• Sınıf ve okulda öğrencinin özellikleri ile uyumlu değişiklikler yapılmalı.
• Destekleyici çevre, anksiyete ve stresi azaltır.
• Öğrenciyi arkadaşlarının anlamasında yardımcı olun.
• Öğrencinin semptomlarına duyarlı olun ve empatik yaklaşın. Eğer öğretmen belirtilere duyarsız ise akranları da öğrenciye olumsuz tepki verir.
• Sınıf arkadaşlarının önünde eleştirmekten kaçının.
• Sınıfta yanına öğrenci ile uyumlu bir ilişki sürdürebilecek uygun bir öğrenci oturtmaya çalışın ( iyi not tutabilen, konuşmayan, verilen görevi yerine getirebilen ona yardım eden birisi olmasına dikkat edin)
ÖZEL EĞİTİM
HİZMETLERİ BÖLÜMÜ
Dikkatsizlik İle İlgili :
• Öğrencinizi size yakın bir sırada oturtun. Özellikle cam kenarı ve arka sıralarda oturtmayın.
• Yönergelerinizi açık ve net vermeye çalışın. Size kulak verilip verilmediğini anlamaya çalışın.
• Yönergelerinizi verirken yavaş ve kısa konuşmaya özen gösterin.
• Yönergeler uzun verildiğinde görevin başlamasından önce yönergeyi öğrenciye tekrar ettirin. Grup önünde bu yaklaşımı yapmaktan kaçının.
• Gerektiğinde örnekler kullanın.
• Sözel yönergeleri görsel uyarıcılarla destekleyin.
• Çalışmaları birkaç bölüme ayırın.
• Her bir bölümü tamamladıkça mola verin. Öğrenciye devam etmeden önce dinlenme fırsatı verin.
• Dikkatini toplamada güçlük çektiğinde, daha önce üzerinde anlaştığınız bir işaret ile öğrencinizi uyarın.
Dürtüsellik ve Agressif Davranışları
İle İlgili :
• Bu çocuklardaki kontrol eksikliği; bu çocukların kötü olduklarından, arsız olduklarından değil, yapısal bozukluklardandır.
• Çocukların dürtüsel davranışlarını mümkün olduğu kadar görmeyin.
• Öğrenci yanlış davrandığında altta yatan nedeni anlamaya çalışın.
• Kuralları net ve çok açık belirleyin.
• Kuralları daima pozitif olarak belirleyin.
• Kuralları sıkça tekrarlayın.
• Kuralları yazın ve sınıfta dikkati çekecek bir yere asın.
• Ufak yanlışları cezalandırmayın.
• Aynı yanlışa her zaman aynı tepkiyi verin.
• Öğrencileriniz kontrolü yitirdiği durumlarda sakin olmaya çalışın.
• Akılcı öğütler vermekten kaçının.
• Tartışmayın.
• Güç mücadelesine girmeyin.
• Öğrenciyi sakinleştirmek, kontrolü sağlamak için onu sakin bir yere gönderin.
• Öğrencinizle aranızda kısa molalar için anlaşabilirsiniz.
• Öğrencinizin kontrolünü kaybetmeye başladığı zamanın belirtilerini tanımasını ona öğretin.
Hareketlilik İle İlgili :
• Fiziksel hareket için öğrenciye gün boyu fırsat sağlayın. Bu öğrencinin aşırı hareketliliğini azaltır. ( Ofise kısa bir ziyaret yapmak, bir diğer öğretmene not götürmek, tahtayı silmek, ders sırasında kullanılan materyalleri toplamak, kalem açmak) vb.
• Öğrencinin sınıfa ilişkin görevlerini tamamlarken ; ayağa kalkmasına, ayaklarını sallamasına, sandalyede ileri geri sallanmasına izin verin.
• Hiperaktif davranışları azaltması için öğrenciye imkan veren ince motor davranışları görmezden gelin. ( Parmaklarıyla sıraya hafifçe vurma, sıranın üstünde kağıt parçaları ile oynama, küçük objelerle oynama, karalama yapma gibi.)
• Öğrenciye kontrolünü yakında kaybedeceğini gösteren işaretleri tanımayı öğretin. ( yüz ve kulakların kızarması, kalbin çarpması, anksiyete, midenin sıkışması)
• Kontrolünü kaybetmeden önce, düşüncelerini ve duygularını sözelleştirmeyi çocuğa öğretin. ( Bu ödev çok zor. Bu çalışmayı anlamadım . Beni yalnız bırakın. Öfkelenmeye başlıyorum gibi.)
• Harekete geçmeden önce düşünmesini, durmasını çocuğa hatırlatmak için not defterine yada sıranın üstüne basit ipuçları verin. ( örneğin, kontrolünü sağladığında alacağı ödülün resmi gibi.)
• Rutin işleyişteki değişiklikler stresi arttırıp, anksiyete ve öfkeye yol açabilir. Uyumu kolaylaştırmak için değişikliklerle ilgili bilgiyi öğrenciye bildirin. ( öğretmenin yokluğunu birkaç gün önceden bildirmek, bir faaliyetin sonlanmasına beş dakika kaldığını bildirmek gibi. )
• Öğrencinin, yapılandırılmamış, kalabalık ve çok sesli ortamlarda davranışları üzerindeki kontrolünü yitirdiğini unutmayın. Aşırı uyarıldığını fark ediyorsanız ( tedirgin olduklarını, utandıklarını, arkadaşlarının kendilerine dokunmasından rahatsız olduklarını da dile getirebilirler.) Kalabalık koridorlardan kaçınmak için sınıfı 2-3 dakika öncesi terk etmesine izin verin.
• Gerilimi azaltmak için mizahı kullanın. Mizahın kullanımı öğrencinin zihnini başka yöne çeker ve olması yakınlaşan bir durumu bertaraf eder.
• Stres altındaki bir çocuk kendiliğinden ve kolaylıkla seçenekleri üretemez. Çalışmaları çözümlemek için alternatif çözümleri araştırın.
• Uygun dürtü kontrolünü yansıtan davranışlarda ve yeniden kontrol sağlandığında öğrenciyi ödüllendirin.
Problem Çözme ile İlgili :
• Problem durumlarında kullanılan etkili stratejileri öğrenci ile tartışın.
• Problemi teşhis etmesini ve sözel olarak belirlemesini öğrenciye öğretin.
• Uygun amaçları teşhis etmeyi öğrenciye öğretin( problemi çözerek sen ne kazanacaksın? Sıkıntıya girmeyeceğim ve diğer insanlarla daha iyi anlaşacağım.)
• Probleme çözümler ve alternatif tepkileri üretmede öğrenciye yardım edin.
• Davranışındaki değişikliğin sonucu hakkında nasıl pozitif ifadeler kullanacağını öğretin
( kızdırıldığımda kavgaya girmemeyi çok iyi başardım. Kendimle gurur duyuyorum)
Çalışma Alışkanlıklarını Geliştirmek ve Başarıyı Artırmak İle İlgili :
• Öğrenciye her çalışma esnasında aklında tutacağı miktarda bilgi sunun.
• Ödevlerin uygunluğunu değerlendirin. Öğrencide engellenme yaratacak çok zor ve çok uzun) bir görev vermeyin. Bunun yanı sıra sıkıcı olabilecek ( çok kolay, çok kısa, çok tekrarlayıcı) görevlerden de kaçının. Öğrenciye gerektiği kadar nitelikli ve incelikli görevler verin.
• Öğrenci başarılı oluncaya kadar ödevle ilgili beklentilerinizi azaltın. Öğrenci başarı gösterdikçe ödevlerin güçlüğü ve uzunluğu giderek arttırılabilir.
• Öğrenciyi sınıf ödevini bitirmeden eve göndermekten kaçının. Bitirilmemiş ödev çocukta ve ailesinde sıkıntı yaratır ve aralarında güç savaşına yol açar. Öğrenci okulda ödevini bitirmezse, enerjisi azalacağından evde de tamamlamakta zorluk çekecektir. Öğretmen öğrencinin başarabileceği seviyede azaltılmış olan ödevde kararlı ise, öğrenci ya boş yada okuldan sonra bitirilmemiş ödevini kalarak tamamlamalıdır. Bu sürenin kısa olmasına dikkat edilmelidir. Öğretmen ve ebeveyn için elverişsiz bir durum olsa bile, ödev tamamlanmadığı sürece bu durumun sürekli uygulanmasında yarar vardır.
• Ödev verilmese bile öğrencinin evde yarım saatlik bir çalışma periyodunu sürdürmesine destek olun.
• Ödev kontrolünü mutlaka yapın.
• Yeni bilgi ve becerileri verdikten hemen sonra, başarılı olmasını beklemeyin. Sözel bilgiyi kısa aralıklarla kesin ve yeniden gözden geçirip özetleyin ve öğrencinin tekrar etmesini sağlayın.
• Öğrencinin, ne kadar küçük olursa olsun başarısını ödüllendirin.Öğrencinin başarısının adımlarını açık bir şekilde tanımlayarak, gayretini ve coşkusunu artırın.
• Başarı sağlamak için sorumluluk üstlenmesinde öğrenciye cesaret verin. Çok fazla koruyucu olmak, çocuğun kişisel başarı duygusunun gelişmesine engel olabilir.
• Konuyu okumadan önce, varsa giriş, özet, gözden geçirme sorularını yada parçanın sonundaki anlama ve yargılamaya ilişkin soruları okumasını önerin. İkinci aşamada bu sorulara cevap bulmak amacıyla okusun. Bu yöntem, öğrencinin edindiği bilgiye ilişkin farklılığını arttırır.
• Yeniden okuma aşaması sırasında kolaylık sağlanması için, konunun önemli yerlerinin altının çizilmesine yada not edilmesine destek verin.
• Yüksek sesle tekrarı destekleyin.
• Matematikte süre kullanmayın, zamanlı testler öğrencide stres yaratır.
• Sorulara verdiği cevapları gözden geçirmesi için destekleyin.
• Öğrencinin yanlış cevaplarının sayısından çok doğru cevaplarının sayısı ile ilgilenin.
Duygusal Olarak Güvenli Bir Çevre Oluşturmak İle İlgili :
• Bütün öğrenciler aynı özelliklere sahip değildir. Bireysel farklar ve ihtiyaçlar vardır.
• Sınıf ve okulda öğrencinin özellikleri ile uyumlu değişiklikler yapılmalı.
• Destekleyici çevre, anksiyete ve stresi azaltır.
• Öğrenciyi arkadaşlarının anlamasında yardımcı olun.
• Öğrencinin semptomlarına duyarlı olun ve empatik yaklaşın. Eğer öğretmen belirtilere duyarsız ise akranları da öğrenciye olumsuz tepki verir.
• Sınıf arkadaşlarının önünde eleştirmekten kaçının.
• Sınıfta yanına öğrenci ile uyumlu bir ilişki sürdürebilecek uygun bir öğrenci oturtmaya çalışın ( iyi not tutabilen, konuşmayan, verilen görevi yerine getirebilen ona yardım eden birisi olmasına dikkat edin)
ÖZEL EĞİTİM
HİZMETLERİ BÖLÜMÜ