Niyazi
14-05-2006, 17:36
HER YÖNÜYLE ÖÐRETMEN OLABÝLME (I)
(Bu bölüm MEB Hizmet içi Eðitim Dairesi Baþkanlýðý tarafýndan hazýrlatýlan “Her yönüyle öðretmen olabilme” adlý kitaptan alýnmýþtýr. Hazýrlayanlar: Dr. Halil Ýbrahim Yalýn, Dr. Lowell Hedges, Dr. Servet Özdemir.)
1. Bölüm :
Öðretmenin Görevleri nelerdir?
1.1. Öðretme Görevi
* Sizler, bir sýnýf, sýnýftaki grup üyesi ve birey olarak öðrencilerin öðretmenisiniz.
* Sizin iþiniz öðretmek, öðrencilerin iþi ise öðrenmektir.
* Öðretmek, öðrenme sürecini yönlendirmek demektir. Siz öðrencilerin öðrenmesine rehberlik eden bir kýlavuzsunuz. Öðrencilere yardým etmek amacýyla yapabileceðiniz ilk þey, öðrenme hedeflerini açýklamaktýr. Sonuç olarak bu öðrenciye gerçekçi öðrenme amaçlarý oluþturmada yardýmcý olur.
1.2. Ýdare ve Yönetim Görevi
* Bu görevi yerine getirdiðinizde, bir eðitim programýný planlama, yönetme ve iþletme iþlemini yerine getirmiþ olursunuz. Okulunuzdaki program, ilkokul, ortaokul fen dersi, ortaokul matematik dersi veya mesleki – teknik dersler þeklinde olabilir.
* Sizden okulun eðitim faaliyetlerini iþbirliðiyle planlamanýz ve gerçekleþtirmeniz beklenir.
* Bu görevin bir diðer önemli yönü de, fiziksel imkânlarýn ve öðretim gereçlerinin planlanmasý, düzenlenmesi ve korunmasýdýr.
* Eðitim programýnýzý öðrencilerinize göre düzenleyip, güncelleþtirerek programýnýzýn ve okulunuzun etkinliðine katkýda bulunabilirsiniz.
1.3. Mesleki /Konu Alaný Uzmanlýk Görevi.
* Öðretmen olarak öðretmeniz istenilen konu alaný ile ilgili; bilgi ve becerilerin kaynaðý olmanýz beklenir.
* Yaþam – boyu öðrenmeye katýlmanýz beklenir. Uzman olarak bu konu bilgisi açýsýndan kesin ve güncel olmanýz gerekir. Ayrýca, eðitimdeki yeniliklere ayak uydurabilmek için yeni bilgi, beceri ve davranýþlar geliþtirmeniz gerekir. Özellikle de bilim, teknoloji, ekonomi, iþ dünyasýndaki deðiþiklik ve geliþmeler ile millî eðitim politikasýndaki deðiþikliklere ayak uydurmanýz gerekecektir.
* Türkiye’de eðitim programlarý, güncelliði yakalamanýza ve yaþadýðýnýz anýn ötesine geçmenize, geleceðe hazýrlanmanýza yardýmcý olmak amacýyla oluþturulmuþtur. Bu hizmet içi faaliyetlerine katýlýnýz.
* Kendinize kiþisel bir mesleki geliþim planý hazýrlamanýz çok faydalý olacaktýr.
1.4. Öðrenci Danýþmanlýk Görevi
* Etkili bir öðretmen gerektiði zaman öðrenciye arkadaþtýr. Bazý durumlarda da öðretmen ailenin yerini alýr.
* Kariyerler/meslekler ile ilgili endiþeleri olan öðrencilere rehberlik etmeye hazýrlýklý olun.
* Öðretmenin öðrencilere karþý takýnmasý gereken diðer etkili tavýrlar:
* Öðrencilerle çalýþýrken anlayýþ ve sempati gösterin.
* Öðrencilerle olan iliþkilerinizde dostça ve nazik davranýn.
* Öðrenci faaliyetlerini yönetin ve iyi yapýlan iþi ödüllendirin.
* Öðrencileri yapabileceklerinin en iyisinin yapmaya teþvik edin.
* Öðrencilerin ilgi ve görüþleri hakkýnda bilgi edinin.
* Öðrencilere gülümseyin ve gerekirse onlarla birlikte gülün.
* Etkin dinleme becerileri geliþtirin.
*Dikkatli, destekleyici öðrencilerin kendilerini güvenli hissedecekleri bir atmosfer oluþturun.
*Öðrencileri, problemlerini kendi kendilerine çözmede destekleyin ve yaptýklarýný deðerlendirin.
2. BÖLÜM :
DERSLERÝMÝ NASIL PLANLAMALIYIM?
2.1. Öðretme nedir?
* Öðretme, öðrenme sürecini yönlendirmektir. Öðrenme süreci dört temel aþamalardan meydana gelir.
1. Uyarýcýyý Seçme / Sunma 2. Uyarýcýyý Alma 3. Uyarýcýyý Algýlama 4. Algýlara dayanarak hareket etme (sonuç olarak öðrenme oluþur.)
* Öðretmen olarak iþiniz öðrencileri, istenilen davranýþ deðiþikliklerinin oluþmasý için bu dört aþamadan geçirmektir.
2.2. “Ýyi öðretim” ne demektir?
* Ýyi öðretim, öðrencide istenilen ve kalýcý izli davranýþ deðiþiklikleri – düþünme, deðerlendirme, muhakeme, sebep gösterme, iletiþim, icatçýlýk, tutum, deðer, kavrama ve psiko–motor becerilerindeki deðiþmeler meydana getirmektir.
* Ýyi öðretim, öðrencide öðrenmeye karþý isteklilik uyandýran bir etkinliktir.
2.3. Öðrenme nedir?
*- Öðrenmek, daha önce hiç yapmadýðýnýz bir þey yapabilmek ve onu tekrar yapabilecek kadar hatýrlamaktýr. Öðrenme, öðrenenin davranýþlarýnda deðiþim olmasý anlamýna gelir. Bu deðiþiklik, öðrenmenin zihinsel, psikomotor ve duyuþsal alanýndadýr.
2.4. Bazý temel öðrenme ilkeleri nelerdir?
? Bir öðretmenin anlamasý ve kullanmasý gereken bazý temel öðrenme ilkeleri vardýr:
* Öðrenme, motivasyona dayanýr.
* Öðrenme, öðrenme kapasitesine dayanýr.
* Öðrenme, geçmiþ ve güncel tecrübelere dayanýr.
* Öðrenme, öðrenenin aktif katýlýmýna dayanýr.
* Öðrenme, problem çözme ile zenginleþtirilir.
* Öðrenmenin etkinliðinde geribildirim önemli bir faktördür.
* Informel bir sýnýf atmosferi öðrenmeyi zenginleþtirir.
* Öðrenme, birey kendinden beklenen yeni davranýþýn ne olduðunu bilirse daha etkili olur.
? Ýlginin birinci derecede önemli ilkeleri vardýr. Bütün ilgililerin doðal dürtü ya da tahrik denilen asýl çýkýþ noktalarý vardýr. Bunlarýn en yaygýnlarý:Faaliyet, doða sevgisi, merak, icatçýlýk, insanlarý sevme, onaylanma isteði, bencillik, kendi–kendini geliþtirme, rekabet ve sahipliktir.
* Ýlginç olan, bizi etkileyen, bizimle ilgili olanlar veya insanlýðý etkileyen þeylerdir.
* Bir konu alanýyla ilgili bilgilerin artmasý o konu alanýna ilgiyi artýrýr, ilgiyle birlikte konular daha iyi anlaþýlýr.
* Ýlgi, istenen yetenek ve becerinin kazanýlmasý ile artar.
* Ýlgi, ilginç bir þeyden ilginç olmayan bir þeye, bu ikisinin kesin bir þekilde düþüncede birleþmesiyle geçer veya daðýlýr.
? Ýlginin ikinci derecede önemli olan ilkeleri vardýr.
* Düþünmek ezberlemekten daha fazla ilgiyi artýrýr.
* Ýlgi bir kiþinin diðer kiþiden almasý baðlamýnda bulaþýcýdýr.
* Ýlerleme duygusu ilgiyi artýrýr.
* Ýlgi, þüphe durumuyla oluþur ve beslenir.
* Tam olarak kabul edildiði taktirde bir ideal de, ilginin, daðýlacaðý yeni bir ilgi merkezi olabilir.
* Yenilikler ve beklenmeyenler de ilginçtir.
* Mizah ilgi çeker.
2.5. Ders planlamasý nedir?
3 Ders planlamasý sýnýfta ve/veya lâboratuvarda olmasýný istediðiniz þeyleri öðretilmeden önce iyece düþünülmesidir.
? Ders planlamasý, ders planýnýzý yapmadan önce zihinde oluþur.
2.6. Ders planý ve demektir?
? Ders planlamasý, sýnýfta ve/veya laboratuvarda olmasýný istediðiniz þeylerin adým adým yazýlý bir dökümüdür.
? Deðiþik ders planlama biçim ve sitili vardýr.
? Ders planý formatý öðrencileri, öðrenme sürecinden geçirmek için seçilen öðretim yöntemini zenginleþtirmelidir.
2.7. Bir ders planý neleri içerir?
? Öðretilen konu ne olursa olsun bir ders planý þu dört soruya cevap verebilmelidir.
1. Neredeyiz? (Ders konusuyla ilgili olarak öðrencilerinin bilgi ve beceri düzeyi ne?)
2.Nereye gidiyoruz? (Öðrenciler dersin sonunda daha önce yapamadýklarý neyi yapabilecekler?)
3.Ýstenen sonuca ulaþabilmek için ne yapmalýyýz? (Dersin amaçlarýna ulaþmak için öðrencilere hangi öðrenme tecrübelerini saðlamalýyýz?)
4.Ýstenen sonuçlara ulaþýp ulaþmadýðýmýzý nasýl anlayacaðýz? (Öðrenciler ders hedeflerinde belirtilen bilgi, beceri ve tutumlara ne oranda sahiptirler?)
? Bu dört planlama sorusu cümlelere ya da bir ders planýnýn bölümlerine dönüþtürülebilir.
? Þekil 1 bu dört planlama sorusunu (Kolon A) ve bunlarýn bir ders planýnýn bölümlerine (Kolon B) dönüþümünü gösterir. Kolon C de her dört bölümün veya aþamanýn alt bölümleri hakkýnda bilgi verir.
? Bir ders planýnýn dört unsur veya aþamasý þunlardýr.
1.Öðretmeye hazýrlama
2.Dersi anlatma
3.Öðrencilere kavramlarý/ilkeleri/becerileri kullanmada yardýmcý olma.
4.Öðrenci öðrenmelerini deðerlendirme
? Yukarýda dört bölüm ve aþamalarý içeren örnek bir ders planý formatý (þekil,3’de) verilmiþtir.
? Þekil 4. öðrencilere mikroskop kullanmayý öðretmek için tasarlanmýþ bir ders planýdýr. Plan dört bölüm veya aþamadan oluþturulmuþtur. Kullanýlan öðretim metodu þekil 2’de (Metod no : 10) açýklanan problem çözme yaklaþýmýdýr.
Þekil 1 : Öðrenciyi Esas Alan Planlama / Öðretme / Öðrenme Ýþlemi
A B C
Ders Planý Dört Cevaplar Dersin Her aþamanýn, ders planý ve öðrenci
Soruyu Planlama ve merkezli öðretim yapmak için
Cevaplar Öðretiminde belirli bölümleri vardýr
Dört Aþamaya
Yöneltir.
Soru 1: Neredeyiz? * Mevcut durum Problem,karar ihtiyaç
* Konu “Bugün bana öðretmeye
Soru 2: Nereye gidiyoruz? *Hazýrlýk “çalýþtýðýn þeyi neden öðrenmeliyim?”
* Hedefler
* Ýlgi yaklaþýmý
* Gerekli materyaller ( Motivasyon sürecini )
* Ýçerik kullanýn
Soru 3: Ortaya Anlatým ulaþabilmek için ne gibi aþamalardan geçmeliyiz?
Öðretim
Yöntemler stratejileri
Teknikler
Yardýmlar,
Gereçler
Ders içeriði
Ne?
Nasýl?
Neden?
Uygulama: Öðrencilerin Öðretim yönetiminin “Neden”e dayalý seçiminde dikkat edilecek faktörler:
Öðrenmenin oluþumu
Öðretilecek þey
Öðrenenlerin davranýþ þekli
Performansý
Grubun büyüklüðü
Deðerlendirme
Soru 4: Sonuca ulaþtýðýmýzý nasýl anlayacaðýz?
Öðretmenlerin davranýþ þekli
Fiziksel imkânlar
Sözlü
Uygulama
Yazýlý
v Deðerlendirme
(Okul Adý)
(Ders/Programý Adý)
(Öðretmen Adý) (Dersin Adý) (Tarihi)
1. Öðretmeye Hazýrlama
Ünite Adý :
Konu Adý :
Amaç :
Davranýþlar :
Hedefler : (“Nereye gidiyoruz” planlama sorusu cevaplandýrýlýr.)
Donaným, gereçler ve diðer kaynaklar : (Dersin hedeflerini öðretmek için gereken þeyler)
Mevcut durum : (Öðrenciler dersin içeriði hakkýnda ne biliyorlar? Dersin içeriðiyle ilgili deneyimleri neler?) Mevcut durum “Neredeyiz” planlama sorusunu cevaplandýrýr.)
Ýlgi yaklaþýmý : (Öðrencinin, “Bugün bana öðretmeye çalýþtýðýn þeyi neden öðrenmeliyim?” sorusunu cevaplandýrýlýr. Dersin bu noktasýnda, öðretmen, öðretmek istediði þeyin öðrenci için neden gerekli olduðunu düþünmesine yardýmcý olarak ilgi ilkelerinden faydalanýr.)
2. Dersi sunma
Öðretim strajeleri : Yöntemler, Teknikler, Öðretim araç gereçlerinin kullanýlmasý.
(Tartýþma gruplarý, takrir, gösteri, bireysel araþtýrma, alan gezileri, kaynak kiþiler, görsel / iþitsel sunular, bilgisayar destekli öðretim, rol oynama , örnek problemler, benzetiþim ortamlarý, problem çözme ve diðerleri kullanýlabilir.)
Ders içeriði :
Ne? (Hedefleri öðretmek için gereken içerik, içerik programýnýza/dersinize yönelik geliþtirilen müfredattan çýkarýlýr.),
Neden? (Hedeflerin uygunluðu; gerçek hayatta kullanýlabilirliði).
Nasýl? (Yeni becerilerin, davranýþlarýn ve anlayýþlarýn nasýl ulgulanacaðý).
(Ýçerik öðretimine yönelik stratejiler, “Amaca ulaþmak için ne gibi aþamalardan geçmeliyiz? Planlama sorusunu cevaplandýrýlýr.)
3. Öðrencilere Kavranýmlarý / Ýlkeleri / Becerileri Uygulamada Yardýmcý Olma:
Öðrenciler “Neden” sorusuna baðlý olarak “Ne ve “Nasýl” ve “Nasýl”ý uygular veya kullanýr. (Uygulama faaliyetleri, ayrýca “Amaca ulaþmak için ne gibi aþamalardan geçmeliyiz? planlama sorusunun cevaplanmasýna yardým eder).
4. Öðrenilenleri deðerlendirme :
(Yazýlý sýnav, sözlü sýnav, gözlem, uygulama testi, yazýlý ünite testi, kanaat kullanýmý, yazýlý rapor(lar), evrak (portföy) anlatýmý, performans testi, vs. kullanýlabilir.)
(Öðretim sürecinde bu aþama, “Hedeflere ulaþýp uluþamadýðýmýzý nasýl anlayacaðýz?” planlama sorusunu cevaplandýrýr).
1. Öðretmeye hazýrlanma
Ünite : Donaným Kullanýmý ve Bakýmý
Konu : Mikroskop kulanma
Dersin genel amacý: Tanýmlamak için bir örnek verildiðinde (verilen) mikroskobu kullanýn. Performans deðerlendirmesindeki tüm maddeler kabul edilebilir olmalýdýr. Maddeler, mikroskop taþýmayý, mikroskoba tam yerleþtirmeyi, mikroskobu odaklamayý, öðretmenin verdiði örnekleri tanýmlamayý ve mikroskobu depolamak için hazýrlamayý içerir.
Gerekli Araç – Gereçler :
1. Ýki veya çok mercekli mikroskoplar
2. Hazýrlanmýþ lamlar
3. Mikroskop þema dökümaný
Durum : Bu 25 ortaokul öðrencilerinden oluþan bir sýnýftýr. Öðrencilerinden bazýlarý fen derslerinden mikroskop kullanmayý öðrenmiþlerdir. Öðrencilerin birçoðu mikroskop kullanýmýný konusunda az bir deneyime sahiptir.
Ýlgi Yaklaþýmý : (öðretmen öðrencilere)
“Kaç taneniz çok mercekli mikroskop kullandý?”
“Hangi amaç için mikroskop kullandýnýz?”
“Biyologlar mikroskopla ne yapabilirler?”
(Muhtemel öðrenci cevaplarý)
1. Parazit çoðalmasýna yönelik kontrol yapabilir.
* Böceklerin deri atmasý
* Kurtçuklarýn dýþký örnekleri
* Sýcakkanlý baðýrsak kurtlarý hastalýðýnýn kan örnekleri
2. Kan çalýþmasý
* Beyaz kan hücresi sayýmý
* Kýrmýzý kan hücresi sayýmý
“Mikroskobu dikkatli ve doðru bir þekilde kullanmak neden önemlidir?”
(Muhtemel öðrenci cevaplarý)
1. Mikroskoplar pahalý. Bir tanesini ödemek zorunda kalmayý istemem.
2. Lensler kýrýlabilir. Ayrýca da kolayca hasar görebilirler.
3. Doðru kullanmazsak örnek lamýn üzerinde ne olduðunu tespit edemeyiz.
“Kolayca oluþabilecek herhangi bir hasarý önlemek için mikroskobu taþýma ve kullanýlmasýyla ilgili prosedürleri gözden geçirelim, böylece de örnek lamý mikroskoba yerleþtirebilir ve nesneleri tanýmlayabiliriz. Size doðru prosedürleri göstereceðim. Sizden gerekli prosedürleri sonuca ulaþtýrmada yardýmcý olmanýzý istiyorum. Mikroskop kullanýmýnda izlemeniz gereken bazý önemli aþamalar hakkýnda not almak isteyebilirsiniz. Temel aþamalarý tahtaya yazacaðým.”
2. Dersi Sunma
En baþtan, mikroskobu kabinden ilk aldýðýmýz andan baþlayalým.
Þekil.2 : Öðretim Metodlarý
Metod Baþlýca Avantajlarý Dezavantajlarý Özellikleri
1. Anlatma Bilgi verici Bilginin toplanmasý Öðrenciler pasiftir (Takrir) gereçlerin organizasyonu
2. Soru ve cevap Öðrenciler veya Öðrencinin tepkisi Formalite öðretmenlerin korkutucu veya sýkýcý soru sormasý
3. Tartýþma Grup Öðrenci katýlýmý Organizasyonun etkileþmenin en ilgi deneyim bozulmasý
a) Sokratik üst düzey kullanýmý
b) Lider merkezli
c) Grup merkezli
4. Proje Problemin iþbirliðiyle bir Grup veya birey bütün olarak incelenmesi Harcanan çaba sorumluluðu, güncel deneyim, ilgi, baþarý
5. Laboratuvar materyallerle Ýlk elden tecrübe; Zaman alýcý etkileþimde rehber eþliðinde bulunma uygulama; birden fazla duyuyla deneyim
6. Ýþbaþýnda Gözetim altýnda Pratik uygulama Liderin öðretim yaparak öðrenme deneyimiyle sýnýrlý
7. Gösterim ve Ýþlemlerin Sürecin Sýnýrlý katýlým görsel öðretmen Görselleþtirime yardýmlar tarafýndan gösterimi
8. Bireysel Deneme ve Doðrudan Hareketsizliðin inceleme yanýlma olmasý
9. Alýþtýrma Uygulama Terkrar yoluyla Sýkýcý olabilir; (Drill) öðrenilenlerin fazla öðretim pekiþtirilmesi
10. Problem Karar verme Keþfettirici, harekete Genel bilgi çözme yöneltmesi demokratik, kaynaðý beceriler geliþtirmesi. gerektirmesi
3. Öðrencilere Kavramalarý/Ýlkeleri/Becerileri Uygulamada Yardýmcý olma :
Ýkiþerli grup halinde çalýþýrken, her öðrenci bir lamý “e” harfi ile inceleyerek. Her öðrenci farklý büyüklüklerde ilgili görüþ alanýnda gördüklerini çizerek öðrencilerle, incelemeleri için saç, kan parazit ve çeþitli doku örnekleri içeren diðer mevcut lamlar verilecek.
4. Öðrenilenleri deðerlendirme
Öðrencilerin örneklere dayalý çizimleri toplanarak deðerlendirilecek. Ayrýca mikroskobu taþýma ve kullanma konusunda da bir sýnav yapýlacak.
Deðerlendirme
Mikroskop Kullanma
Lütfen aþaðýdaki sorularý kýsa cümleler kullanarak cevaplandýrýnýz.
1. Mikroskobu uygun þekilde nasýl taþýyabiliriz.
2. Görebilmek için hangi iki durumda daha fazla ýþýða ihtiyaç vardýr.
3. Bir örneði görüntülerken hangi objektifi kullanmalýsýn?
4. Görüntülemeden önce ve sonra obje tablosu nerede olmalýdýr?
5. Kabine koymadan önce mikroskobun hangi parçasýný çevirmek gerekir?
6. Aydýnlatmayý ayarlamak için mikroskobun hangi parçasýný çevirmek gerekir?
7. Ýnce ayar düðmesini ne zaman kullanmalýsýn?
8. Hangi obje tablosuna güvenli bir þekilde yerleþtirmek için gerekli prosedürler nelerdir?
9. Lamý obje tablosuna güvenli bir þekilde yerleþtirmek için gerekli prosedürler nelerdir?
10. Depolama esnasýnda mikroskoplarý korumak için gerekli iþlem sýrasý nelerdir?
Mikroskobu Depolamaya Yönelik Kontrol Listesi Evet Hayýr
1. Yuva çevirilerek uygun pozisyona getirildi mi? .... ....
2. Obje tablosu tamamen aþaðýya çevrildi mi? .... ....
3. Mikroskop elektrik düðmesinden kapatýldý mý? .... ....
4. Elektrik kablosu fiþten çekilip sarýldý mý? .... ....
5. Mikroskop, toz koruyucusu ile yeniden örtüldü mü? .... ....
6. Mikroskobu kabine taþýmada her iki el de kullanýldý mý? .... ....
7. Ellerden biri mikroskobun kolunu kavramak için kullanýldý mý? .... ....
8. Diðer el mikroskobu alttan desteklemek için kullanýldý mý? .... ....
9. Mikroskop belirlenen yere yerleþtirildi mi? .... ....
Toplam .... ....
Öðrenci :.......
Tarih :.......
Deneme Sayýsý :.......
3. Bölüm :
Dersi Nasýl Öðretmeliyim?
Dersi Anlatma
Ýþte sizi dersinizi anlatmada yardýmcý olacak altý teknik beceri. Bunlar sayesinde de sizin öðrenciyi esas alan bir öðretiminiz olacak. Bu teknikler veya beceriler, dersi öðrencilere ilginç kýlacak, böylece de dersin sonunda öðrencilerin zihinsel, psikomotor, ve/veya duyuþsal davranýþlarýnda istenilen deðiþiklikler görülecek.
3.1. Öðrenci ilgilerinin çekilmesi ve korunmasý
Öðrenciler, ihtiyaçlarý çerçevesinde dersin önemini ve hedeflerini anlamalarýna yardýmcý olun. Öðrencilerin dersle ilgili olan önceki deneyim ve bilgilerini yeni bilgilerle iliþkilendirmelerine yardýmcý olun. “Bilinenden bilinmeyene doðru gidin.”
Öðrencinin derse olan ilgisini, çeþitli öðrenci isteklerini, deðerlerine ve deðiþen öðrenci katýlým türlerine yer vererek çekin. Bütün öðrencilerin dersin belirli dönemlerinde aktif katýlýmda bulunma fýrsatý olmalýdýr. Katýlan öðrencilere de olumlu davranýn. Ayrýca, dersi dinlemeyenleri tespit ederek bunlarý da derse katýlmalarý yönünde teþvik edin.
3.2. Öðrencinin Düþünmesini Saðlama :
Derste öðrenci katýlýmýný saðlamak için sorular sorun. Çoðunlukla tecrübesiz öðretmenler öðrencilerden gelebilecek þu karþýlýðý “öðretmen ol, anlatýcý deðil” doðrularcasýna, öðrencileri derse katacak ve davranýþlarýný ölçecek sorular sormak yerine sadece konularý anlatýrlar.
Ezberlemeyi vurgulamak yerine öðrencinin düþünmesine ve eleþtirmesine, kararlar vermesine ve problem durumlarýný incelemesine yardýmcý olacak türde sorularý kullanýn. Üst düzey sorularý (sentez, deðerlendirme gibi), öðrencilere fikirleri hatýrlamak yerine kullanmalarýnda yardýmcý olur.
“Araþtýrmaya yönelten” sorular kullanýn. Bu sorular, öðrencilerin “Ýlk anda cevaplayacaðý” türden sorularýn ötesine gitmesini gerektirir. Öðrenciden makul ve mantýklý cevaplar isteyin. Ýlk öðrencinin verdiði cevap konusunda düþünmelerini isteyerek diðer öðrencileri de tartýþmalara katýn.
Öðrencilerin sorular üzerinde düþünmeleri için zaman tanýyýn. Sýnýftaki tartýþmalar sýrasýnda oluþacak sessizlikten veya suskunluklardan korkmayýn. Sessizlik sýnýfta etkili bir araçtýr. Örneðin bir öðrencinin sorusundan sonra biraz duraklama soruyu bir bakýþ veya bir hareketle baþka bir öðrenciye yöneltme þeklinde kullanýlabilir.
3.3. Öðretim Araç – Gereçlerini Kullanma
Ders için uygun öðretim araç – gereçleri (görsel iþitsel donaným, dersi levhasý, örnekler, ilimler, referans kitaplarý, broþürler, tebeþir tahtasý, tepegöz saydamlarý, vs.) kullanýmý.
Seçilen öðretim araç – gereçlerini etkili kullanýn.
Sýnýfýnýzýn tamamýda “öðretim gereci” olarak kabul edilir. Ayrýca, öðrenme çevresinin bir unsurudur. Odanýzda çöp bulundurmayýn. Eþyalarý tertipli ve düzenli tutun. Uygun ve rahat bir öðrenme ortamý yaratýn.
3.4. Öðrencilerle Etkili Ýletiþim Kurma
Yönerge ve açýklamalarýnýz anlaþýlýr olmalý. Öðrenciler yanlýþ anladýðýnda, farklý kelime ve fikirlerle yönerge ve açýklamalarýnýzý daha anlaþýlýr hale getirin. Yanlýþ anlamalarýn farkýna, öðrenciler sormadan varýn.
Sýnýfýnýzdaki öðrencilerin yorum ve sorumluluklarýný kullanýn. Öðrenci cevaplarýný olumlu bir tavýrla karþýlayýn.
Ders esnasýnda öðrencilere geribildirimde bulunun. Hem doðru hem de yanlýþ cevaplara geribildirimde bulunun. Öðrencilerin kendi ve birbirlerinin performansýný deðerlendirmelerine yardýmcý olun.
Öðrencilerinize kabul edilebilir yazýlý ve sözlü ifadeler kullanýn. Konuþmanýz anlaþýlýr (doðru telaffuz ve söyleyiþ) ve gramer açýsýndan doðru olmalýdýr. Yazýnýzda okunabilir olmalýdýr.
3.5. Sýnýfta Etkili Yönetme ve Kiþilerarasý Ýliþkilere Rehberlik Etme
Sýnýf faaliyetlerinin çeþitli ve uygun bir hýzda ilerlemesini saðlayýn.
Sözlü ve sözlü olmayan ifadeleriniz istenen öðrenci davranýþýný pekiþtirmelidir. Öðrencilere nazik davranýn. Öðrencilerle ilgilenirken adil ve tarafsýz olun. Doðru ve yanlýþ davranýþlar için sözlü geri bildirimde bulunun. Öðrencilerden beklediðiniz davranýþý dikkate almayýn. Uygun olmayan davranýþta bulunan öðrencilerle ilgilenin. Öðrencilerin davranýþlarýna uygun uygulamalarda bulunun.
Sizinle öðrencileriniz ve öðrencilerin de kendi aralarýnda yakýnlýk ve dostluk belirtileri olmalýdýr. Öðrenciler diðerlerinin fikirlerini kibarca kabul veya reddetmelidir. Sabýr ve anlayýþ gösterin. Ýðneleyici ve alaycý bir dil kullanmayýn. Ayrýca zamana ve açýklamaya ihtiyaç duyan öðrencilere sabýr ve ilgi gösterin. Davranýþlarýnýzla öðrencilere sabýr ve ilgi gösterin. Davranýþlarýnýzla öðrencilere problemlerinin anlaþýldýðýný gösterin.
Ýyi bir görev zamanlamasý yapýp, ders zamanýný uygun bir þeklide kullanmalýsýnýz. Derslerinize hemen baþlayýn. Gecikmelerden ve ilgisiz konulardan kaçýnýn.
3.6. Öðrencilere Öðrendiklerini Pekiþtirme ve Uygulama Fýrsatý Verme
Öðrencileriniz derste öðrendiklerini uygulama noktasýna getirmelisiniz. Bunun “sonucu” ulaþtýrma da diyebiliriz. Sonuç dersin içerik özetinden daha kapsamlý bir durumdur. Sonuç, öðrencilere sýnýfta anlatýlan geçmiþ bilgi ile yenisi arasýda baðlantý kurmada yardýmcý olur. Sonuç, öðrencilere ihtiyaç duyulan baþarý hissini vermelidir.
Öðrencinin pratik ve uygulamalarý öðretme öðrenme sürecinin bir parçasý olmalýdýr.
3.7. Öðretileni Sýnama.
Öðrenci performans hedefleri, öðretilen içerik ve, deðerlendirme test sorularý arasýnda üç yönlü bir performans uyumu olduðundan emin olun. Diðer bir anlatýmla, öðretim öðrencilerde istenen davranýþ deðiþikliklerine yönelik olmalýdýr. Deðerlendirme teknikleri / maddeleri hem içerik hem de öðrenci performans hedefleriyle uyumlu olmalýdýr.
Bölüm 4 :
Öðrenci Öðrenmesini Nasýl Deðerlendirmeliyim?
4.1 Deðerlendirme Nedir?
Sözlük deðerlendirmenin anlamýný anlamamýzda yardýmcý olmak için bize bir çok kelime ve deyim verecektir: deðer biçme, tahmin etme, ölçme, oranlarýna deðerlendirme, deðer, önemini belirleme gibi.
Seçtiðimiz kelime veya taným ne olursa olsun, birþeyi deðerlendirmek için bilgiye ihtiyaç vardýr. Ýstediðimizin bilgi türü de kullanacaðýmýz deðerlendirme tekniklerini belirler.
Sýnýf öðretmeni olarak bu bilgiyi ölçme sonuçlarýný en azýndan iki önemli amaç için kullanacaðýnýzý umuyoruz. Ýlk olarak, öðrencilerin ulaþtýðý bilgi ve beceri düzeyini belirlemek, ikinci olarak da öðrencilerin bu bilgi ve becerilere nasýl ulaþtýklarýný veya eðer ulaþamamýþlarsa bunun nedenlerini tespit etmek.
4.2 Öðrenci Öðrenmesini Neden Deðerlendiririz?
Deðerlendirme, eðitim sisteminin baþarýsý ve kaynak tahsisi konusunda kararlar verilmesinde bir araç vazifesi görür. Deðerlendirme, öðrenmeyi teþvik eder ve öðretimin iyileþtirmesine yönelik bilgiler saðlar.
1. Öðrenenler Ýçin Önemi
Öðrenme ve beceri geliþtirmeyi teþvik eder.
Öðrencilerde öðrenme arzusu uyandýrýr ve bireysel öðrenci geliþmesinin ölçüsünü belirler.
2. Öðretmenler Ýçin Önemi
Öðretmenlere öðretmenlerinin güçlü ve zayýf yanlarýný belirlemeleri için bilgi saðlar.
Öðrenciler hakkýnda bilgi verir. Hangi öðrenciler istenilen bilgi ve becerilere sahiptir? Öðrencilerin öðrenmede güçlük çektikleri bilgi ve beceriler nelerdir?
3. Ýdareciler Ýçin Önemi
Karar vermede hayati önem taþýyan bilgiler verir.
Kaynak tahsisi, fiziki kapasite, personel geliþimi ve araç gereçlere yönelik bilgi verir.
4. Ýþverenler Ýçin Önemi
Ýþverenler öðrencilerin baþarýlý olmasý gereken standartlarýný oluþturulmasýna yardýmcý olur.
Performans deðerlendirmelerini sonuçlarý iþverenlere öðrencilerin istedikleri becerilere sahip olduðunu gösterir.
4.3 Neler Deðerlendirilmelidir?
Öðrenciler aþaðýdaki üç öðrenme alanýný da deðerlendirilmelidir.
Zihinsel davranýþlar
Psikomotor davranýþlar
Duyuþsal davranýþlar.
Üç Öðrenme Alanýndaki Öðrenci Davranýþlarýný Nasýl Deðerlendirebilirim?
1. Zihinsel Öðrenmelerin Deðerlendirilmesi
Zihinsel öðrenmeler, prensipler, kavramlar ve problem çözmek için gerekli olan genellemeler gibi belirgin bilgi birikimi gerekli en performanslar içerir.
Zihinsel alandaki öðrenmelerin deðerlendirmesine yönelik test sorularýnýn geliþtirilmesi þu beþ basit aþamanýn kullanýmýný içerir.
1. Ölçülecek öðrenme hedeflerini belirleyin ve bu hedefleri bir kaðýda veya planlama formuna listeleyin.
2. Gerekirse, ölçme aracýndan kapsanacak belirli içeriði belirlemek için ilgili ders planlarýný veya öðrenme paketlerini inceleyin.
3. Kaç tane sorunun hazýrlanacaðým belirleyin. Bir sýnav için hazýrlanacak soru sayýsý, sýnava tabi tutulacak öðrenme hedeflerinin miktarý, zorluðu ve önemine göre belirlenir.
4. Sýnav soru türlerini seçin : doðru – yanlýþ çoktan seçmeli eþleþtirme, kýsa cevaplý veya yazýlý (esasay). Sýnav sorularý öðrenme hedeflerine dayalý hazýrlandýðýndan, hedeflerinde kullanýlan davranýþ ifadelerinin incelenmesi ulaþýlmasý gereken bilgi seviyesinin ne olduðunu ortaya koyar. Bu ayrýca, kullanýþlý bir soru formatýný geliþtirmenize yardýmcý olur. Þekil 5, uygun sýnav türünün seçilmesinde yardýmcý olacaktýr.
5. Öðrencilerin sorularý cevaplama süresi, cevaplarý incelemek puanlamak ve not vermek için gerekli zaman miktarý, ölçme ortamý ve doðru cevabý tahmin etme ihtimali gibi faktörler dikkate alýnmalýdýr. En iyi sýnav-soru formatýna karar verdikten sonra istenilen davranýþlarý ölçebilecek nitelikli sorularýn yazýlmasý aþamasý gelir. Þekil 6 farklý test maddelerinin geliþtirilmesine yönelik deðiþik öneriler içermektedir.
2. Psikomotor Alandaki Öðrenmelerin Deðerlendirmesi
Bir çok mesleki beceri, belirli fiziksel faaliyetleri yapabilme anlamýna gelen psikomotor davranýþlarý içerir. Psikomotor davranýþlar, nesnelerin, araç – gereçlerinin kullanýmýný içerir.
Zihinsel yetenekleri ölçen sýnavlarýn aksine, beceriye dayalý sýnavlar, öðrencinin birþey yapabilme yeteneðini ölçerler. Örneðin, öðrencinin bir iþi yapma yeteneði, davranýþý gözlenerek deðerlendirirler. Sýnavda öðrenciden bir iþ veya iþlemi yapmasý istenir ve yapýlan iþ veya iþlem önceden belirlenmiþ bazý standartlara göre deðerlendirilir.
Performansa dayalý testlerin çoðu, derecelendirme ölçeði veya kontrol listesinden oluþur.
Performans testleri deðiþik formatlarda olabilir. Ancak, performans testlerinin çoðu aþaðýdaki bölümlerden oluþur.
* Ýþ / iþlem tanýmý, sýnavýn uygulanacaðý performans þartlarý, performans standartlarý, sýnav yönergeleri, puanlama prosedürleri, kriterler kontrol listesi.
Þekil 5: Davranýþ ve Ýlgili Sýnav Sorusu Türleri
Hedeflerinde Doðru Çoktan Eþleþtirme Kýsa Yazýlý Yanlýþ Seçmeli Cevap (Essay)
Belirtilen
Davranýþ Türü
Belirleme
Tanýmlama
Tartýþma
Tarif etme
Seçme
Ayýrt etme
Çözme
Geliþtirme
Yerleþtirme
Yapma
(oluþturma
Genelleþtirme
3. Duyuþsal Alandaki Öðrenmelerin Deðerlendirilmesi?
Duygusal beceriler, bireyin iþinde baþarýlý olmasý için gerekli tutum ve deðerleri içerir. Bu tutum ve deðerler bireyin görevinde baþarýlý olmasý için gerekli devamlýlýk, dakiklik, istek, canlýlýk ve iyimserlik gibi davranýþlar içerir.
Duyuþsal alanda, diðer insanlara, farklý fikir veya olaylara yönelik duygu, tutum veya duyarlýlýk göstermek için gerekli olan performansý ölçeriz.
Genellikle öðrencinin duygusal davranýþýný (Örneðin, diðerleriyle çalýþmaktan hoþlanýp hoþlanmadýðýný) doðrudan gözleyemeyiz. Duyuþsal alan hedefleri için test maddeleri genellikle ya öðrencinin tercihlerini belirtmesini gerektirir ya da öðrenci, öðrencinin davranýþlarýný gözler ve bu gözlem dayalý olarak öðrencinin tavýr ve tutumlarý hakkýnda yargýda bulunur. Örneðin üç ayrý durumda kendi isteðiyle arkadaþlarýna yardým etmiþse, öðretici bundan öðrencinin baþkalarýna yardým etmeden hoþlandýðý sonucunu çýkarýr. Bu belirtilen veya gözlenen davranýþlardan, tutumlar hakkýnda yargýda bulunabilir.
Bölüm 5 :
Öðretmen Öðrenci Ýliþkisini Nasýl Yönetmeliyim?
Yetersiz Ýliþkilerin Sebepleri
5.1 Ýstenmeyen Öðrenci Davranýþlarýnýn Genel Sebepleri
Öðretmen davranýþlarý, okul çevresi, ev ortamý ve öðrenci kiþiliði, istenmeyen öðrenci davranýþlarýnýn oluþmasý veya engellenmesinde etkileþimde bulunur.
Öðretmenliðe yeni baþlayanlar ve yeni bir sýnýfa giren tecrübeli öðretmenler için okulun ilk birkaç haftasýnda kötü bir baþlangýç yapmak, istenmeyen öðretmen öðrenci iliþkilerinin geliþmesine sebep olur.
Öðrencilerin kural ve prosedürlere uymasý ve görevlerini tamamlamadaki baþarýsýzlýklarý istenmeyen iliþkilerin geliþmesine ve nihayetinde öðrencilerin daha az öðrenmelerine yol açar.
5.2 Olumlu Öðretmen – Öðrenci Ýliþkileri Oluþturma
1. Öðretmen Davranýþ Sýnýf Öðrenmesini Etkiler
Öðretmenin hem kiþiliði hem de davranýþý öðrencilerin davranýþýný etkiler. Bu yüzden, öðretmenler davranýþlarýyla sýnýfta öðrenmeye elveriþli bir hava oluþturmaya çalýþmalýdýr. Öðrenmeye elveriþli bir sýnýf ortamý birçok öðrenci davranýþ problemlerini ortadan kaldýrýr.
Öðrenci davranýþlarý üzerinde olumlu etkisi olan bazý belirgin öðretmen davranýþlarý:
? Öðrencilere saygý duyun. Bazý öðrenciler kendilerine olan güvensizliklerinden uygun olmayan davranýþlarda bulunurlar veya baþarýsýz olurlar. Öðrencinin öðretmeninin kendisine deðer verdiðini görmesi, olumlu davranýþlarý göstermesine neden olur.
? Derste rahatça soru sorulmasýna izin verin.
Öðretmenin sözel davranýþlarýnýn öðrenci davranýþý üzerinde önemli bir etkisi vardýr. Öðretmenin sözlü davranýþý, öðrenen dayalý olarak sýnýflandýrýlabilir.
? Öðrencilerin söylediklerini veya sorularýný kabul etme/açýklama.
? Problem çözücü açýklama veya sorular. Bu tür tepkiler tedirgin etmeyen bir öðretmen rolünü yansýtýr.
2. Sýnýf Davranýþ Standartlarý Oluþturun.
Öðrenciler, bireysel veya grupla çalýþýrken kendilerinden ne beklendiðini açýkça anlamalýdýrlar.
Sýnýf, ve/veya lâboratuvar için önerilen bazý uygulamalar:
? Davranýþ standartlarý geliþtirin ve bunlarý kullanarak iletiþim kurun.
? Davranýþ standartlarýnýn nasýl algýlandýðýný deðerlendirin.
? Davranýþ standartlarýnýn etkinliðini deðerlendirin.
3. Motive Edici Faaliyetler ve Þartlar Saðlayýn.
Birçok baþarýlý, tecrübeli öðretmen, öðrencilerin (özellikle de yetiþkin olanlarýn hayattaki amaçlarýný gerçekleþtirmek için motive edilmeleri gerektiðinin bilinmesidir. Öðrencileri motive eden unsurlardan biri öðretmenin öðrenme konusuna karþý tutumudur. Kendini öðretmeye adama, sabýr ve öðrencilerle samimi olarak ilgilenme, etkili öðretmen niteliklerinden bazýlarýdýr. Bu nitelikler hakkýnda daha geniþ bilgi için þekil 7’yi inceleyin.
Þekil 7, iyi bir öðretmen olabilmek için gerekli olan üç önemli yeterliði açýklar. Bunlar : “Parçasý olma”, “Hakim olma imajý” ve “Öðrenci merkezli olma”dýr.
Diðer bazý öneriler:
? öðrencinin yaptýðý iþe ilgi gösterin; gerektiðinde de bizzat yardýmcý olun.
? açýk olun.
? acele etmeyin, konularý öðrenci seviyesine uygun bir hýzda sunun.
? deðiþik yöntem ve materyaller kullanýn.
? öðrenciler hedefleri ve bunlarýn önemini açýklayýn.
? öðrencilerin tartýþma , ödev ve grup çalýþmalarý ve planlamasý yoluyla öðrenme sürecine katýlmalarýný saðlayýn.
? öðrencilere amaçlarý tanýmlayacak ve geliþtirecek sorumluluk verin ve yardým edin.
geri bildirimi teþvik edin.
? öðrencileri nasýl deðerlendirecekleri konusunda bilgilendirin; not verme öðretmenler için güçlü bir motive etme aracýdýr.
5.3 Öðrencinin yanlýþ davranmasýný engellemede yardýmcý olacak bazý ek öneriler.
1. Öðrencilerinizle dostluk kurun.
? Öðrencilerin onlarýn yararýna çalýþtýðýnýzý bilmelerini saðlayýn.
? Her öðrencinin kiþisel problemleri ve endiþeleriyle ilgilenin.
? Bütün öðrencilere eþit ve saygýlý davranýn.
2. Sýnýfýn moral düzeyini ve baðlýlýðýný artýrýn
? Bütün sýnýfý içeren faaliyetler organize edin, alan gezisi gibi.
? Grup olarak karar almaya ve grup içinde sorumluluk almalarýna fýrsat verin.
? Her öðrenciye beklentilerinizi açýkça belirtin.
3. Öðrencilerle iliþkilerde ve deðiþik durumlarda tutarlý ve tavýr sergileyin.
4. Yanlýþ bir davranýþý kiþiselleþtirmeyin.
? Yanlýþ yapan öðrencilerin, kendisinden deðil davranýþlarýndan hoþlanmadýðýnýzý anlamasýný saðlayýn.
5. Öðrencilerle etkili iletiþim kurun.
? Etkili konuþun.
? Öðrencilere kendilerini ifade etme fýrsatý tanýyýn.
6. Yanlýþ davranýþýn nedenini belirleyin.
7. Kurallar, belirli bazý þartlar altýnda öðrenci davranýþlarýný deðiþtirebilir.
? öðrencilerin kurallarý bilmesini saðlayýn.
? öðrencilere kurallarý geliþtirme imkan tanýyýn (sahip olma duygusu geliþtirir.)
? sadece etkili bir öðretim için gerekli kurallarý geliþtirin.
Kýsa, farklý kapsamlý bir kural :
Hiç kimse beni öðrenmek isteyen birine birþey öðretmekten alýkoyamaz. Hiçkimse öðrenmek isteyen birini öðrenmekten alýkoyamaz.
8. Okul ortamýný deðiþtirin
? Sýnýf atölye veya lâboratuvarý öðretime en uygun þekilde düzenleyin.
? Temiz, çekici bir ortam, güvenlik ve disiplin duygusu verir.
Özetle davranýþ problemlerini ele almada temel ilke, objektif ve tutarlý olmak ve kiþisel olmamaktýr.
Þekil 7 :Ýyi Bir Öðretmenin Sahip Olmasý Gereken Üç Önemli Yeterlilik
1. Parçasý (içinde) olma :
? Çevreyle uyumludur.
? Öðrenci hareket ve tepkilerini tahmin eder.
? Sýnýfýn gittiði yönünün ve düzeyinin bilicindedir.
2. Sorumlu olma imajý :
? Sýnýf faaliyetlerinin zamanýný ve yönünü yönlendirir.
? Yeterli düzeyde kontrol ve organizasyona sahiptir.
? Öðretmeyi sever, kendinden emindir.
3. Öðrenci Merkezli olma :
? Ders, öðrencilerin mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlarýna göre þekillendirilir.
? Öðrenme faaliyetlerinde öðrenci sorumluluðunu yaratýr.
? Terbiye, sevgi ve öðrenme atmosferi yaratýr.
Bölüm 6 :
Bir Öðretmen Olarak Okul ve Çevredeki Rolüm Nedir?
6.1 Okul Sisteminin Ýçerisinde Çalýþma
1. Okulunuzun yönetim düzenini belirleyin ve bundan faydalanýn.
Ýdarecilerinizin kim olduðunu ve hiyerarþi düzeninin öðrenin.
Her bir idarecinin görevleri ve sorumluluklarý hakkýnda bilgi edinin.
Grup öðretmeninden veya idarecinizden yardým isteyin. Durum kontrolünüzden çýkýncaya kadar beklemeyin. Onlar size öðretim sorumluluklarýnýzda yardýmcý olmak için oradalar. Yardým istemek baþarýsýz bir öðretmen olduðunuzu göstermez. Aksine, baþarýlý bir öðretmen olmak istediðiniz anlamýna gelir.
2. Okulunuzun kurallarýný, yönetmeliklerini ve politikasýný öðrenin ve bunlara uyun.
Bir çok okul yeni öðretmenlerine okulda yürürlükte olan kural, yönetmelik ve politikalarýn bir kopyasýný verecektir. Eðer böyle bir þey almadýysanýz, bölüm baþkanýnýzdan veya idarenizden bir tane alýn veya okumak için bir tane isteyin.
Eðer bir kuralý, yönetmelik, maddesini veya politikayý anlamazsanýz, idarecinizden açýklamasýný isteyin. Anlamadýðýnýzda soru sormaktan tereddüt etmeyin. Þimdi anlamanýz dönem içinde olabilecek utandýrýcý þeyleri veya problemleri engelleyecektir.
3. Öðretmen arkadaþlarýnýzla iyi iliþkiler kurun.
Okulda baþka yeni öðretmenler de olacaktýr. Onlarýn da sizinki gibi sorunlarý ve endiþeleri olacaktýr. Onlarla tanýþýn. Ýsimlerini ve konu alanlarýný öðrenin.
Okuldaki tecrübeli öðretmenlerle de iyi iliþkiler kurun. Onlar da “yeni öðretmen” olma tecrübesini yaþadýlar. Sizinle paylaþacak çok þeyleri olacaktýr.
4. Okuldaki her çeþit faaliyete yardýmcý olmak için hazýr ve istekli olun.
Eðer okul “geleneklerini” öðrenmek için çaba sarfederseniz, okulunuzda öðretmen olarak daha çabuk kabul edileceksiniz.
Okulun geleneksel faaliyetlerine en iyi nasýl yardýmcý olacaðýnýzý belirleyin. Katkýda bulunacaðýnýz özel yetenek ve beceriniz olacaktýr. Bunlar diðer öðretmenler ve idareciler tarafýndan memnuniyetle karþýlanacaktýr.
Bazý faaliyetler okul saatlerinin dýþýnda yapýlacaktýr. Bu faaliyetlerine, sýnýf öðretmenizin niteliðini olumsuz etkilemeyecek þekilde, elinizden geldiðince katýlmak sizin profesyonel sorumluluðunuzun bir parçasýdýr.
6.2 Okul çevresi
1. Okul – Çevre Gruplarýna Katýlýn.
Bazý okullar, aileler ve öðretmenlerden oluþan destek gruplarý organize etmiþtir. Bu tip bir grubun olup olmadýðýný belirleyin. Amaçlarýný öðrenin.
Eðer bu gruplarýn amaçlarýna uygun katkýda bulunacaðýnýza inanýyorsanýz, en azýndan birine katýlýn. Bu grubun çýkarlarýna en iyi nasýl hizmet edebileceðinizi belirleyin.
2. Yerel Ýþyerlerinde Alýþveriþ Yapma.
Ýþ adamlarý ve iþyeri sahipleri ticaretinizden memnun kalacaktýr.
3. Yerel iþ adamlarý ile iyi iliþkiler kurun.
Birçok iþ adamý okullarý desteklemek ister. Fakat bazen okullara nasýl yardýmcý olabileceklerini bilemeyebilirler.
Ýþ adamlarýyla iyi iliþkiler kurarak, okulun ihtiyaçlarýný öðrencileri eðitmek için okulun ne yapmak istediðini ve yerel iþlerini iyi eðitimli vatandaþlardan neler kazanabileceðini daha iyi anlatabilirsiniz.
Birçok iþyeri sahibi öðrencilerinizle iþyerlerini ziyaret etmenize fýrsat tanýyacaklardýr, böylece öðrenciler çevre ve çeþitli mesleki kariyerler hakkýnda daha fazla bilgi edineceklerdir.
Çeþitli iþ adamlarýyla iyi iliþkiler kurduktan sonra onlara öðrencilerinizin öðrendiklerini iþyerlerinde uygulayýp uygulayamayacaklarýný sorun. Öðrencileriniz ve aileleri sizin bu çabalarýnýzdan memnuniyet duyacaktýr. Elbette bu çalýþmalardan iþyeri sahipleri de memnun kalacaktýr.
7. BÖLÜM :
HER YÖNÜYLE ÖÐRETMEN OLABÝLME ÖZETÝ
7.1 Her Yönüyle Öðretmen Olabilme Nedir?
Öðretme, açýklanabilen bir davranýþtýr. Öðretme, deðiþtirilen bir davranýþtýr. Öðretme iþlemini yönlendirmektir.
Yukarýdaki üç cümle her yönüyle öðretmen olabilmenin ne olduðu hakkýnda pekçok þey ifade etmektedir. Çocuklarýmýzý, gençlerimizi ve yetiþkinlerimizi eðitecek kiþilerin, bu kiþilere istendik davranýþlarý en iyi nasýl kazandýrabilecekleri konusunda bilgi ve beceri sahibi olmalarý gerekir.
Yaþ düzeyi ne olursa olsun, eðer öðrencilerin profesyonel davranýþlar, beceriler ve anlayýþlar kazanmalarý gerekiyorsa, öðrencilerin de bu yetenek ve nicelliklere sahip olmalarý gerekir. Öðretmen, ahlâklý, koruyan, etkin ve bütünleþtirici bir insan olmalýdýr. Daha azýný kabul etmemeliyiz.
Öðretim açýklanabilen ve deðiþtirebilen bir davranýþtýr. Bu kýlavuz kitapta yeni baþlayan öðretmenlere, bir öðretmenden beklenen istendik davranýþlarý açýklamaya çalýþtýk. Etkili bir öðretmenin sahip olmasý gereken temel pedagojik becerileri tanýmladýk ve açýkladýk.
Bu kýlavuz kitabý, anlatýlan temel kavramlarýn/ilkelerin/becerilerin kýsa bir özetiyle kapatmak istiyoruz. Sizi bu bölümdeki kalan sayfalarý dikkatle incelemeye davet ediyoruz. Çünkü bu özetler her yönüyle öðretmen olabilmenin ne olduðunu daha iyi anlamanýza yardýmcý olacaktýr.
7.2 Ýyi Bir Öðretmenin Sahip Olmasý Gereken Üç Önemli Yetenek (Þekil 7’nin daha geniþ bir açýklamasý)
1. Parçasý (Ýçinde) olma:
? Sýnýf problemlerine yol açacak sözel ve sözel olmayan davranýþlarýn (dikkatsizlik, sýkýntý gibi) farkýnda olur.
? Öðrenci davranýþ ve tepkilerine dikkat ederken sýnýfýn normal düzenini koruyabilir.
? Sýnýfta ve bireylerde neler olup bittiðini hisseder.
? Öðrencilerden geri bildirim olarak uygun müdahâle ve uyarlamalarda bulunur.
? “Akýllý”, öðretimin, öðrenmenin, öðretilen konunun ne olduðunu, insanlarý ve öðrencileri bilir ve bu bilgiyi sýnýfýn düzenini saðlamada kullanýlýr.
? Duygulara önem verilebilir; öðrencileri önemser ve bunu da hareketlerin ve sözlerin yardýmýyla gösterebilir.
? Öðrencileri olumlu yorumlarla destekler, böylece de onlarý öðrenme iþleminin içine doðru çeker.
? Espri yapar, istekli anlatýr.
? Öðrencilerle hem bireysel hem de grup açýsýndan yakýn iliþkiler kurduðu için sorularý ve yorumlarý yeniden ifade edebilir.
? Konu alanýndaki yeni geliþmeleri takip eder.
? Konu alanýndaki yeni geliþmeleri takip eder.
? Amaçlý hareket eder; hareketlerini ve hýzýný sýnýf hareketlerine göre ayarlayabilir (oturmak, kalkmak veya yürümek gibi).
? Okul çevresinde ne olup bittiðinden haberdar. Çevreden veya öðretilen öðrencilerin mevcut ilgilerinden örnekler seçer.
? Okul, çevre, bölüm ve öðrencilerin tarihini ve özgeçmiþini inceler.
? Diðer öðretmenler ve çevredekilerle iletiþim kurar; meslektaþlarýnýn en iyi becerilerinden yararlanmaya çalýþýr.
2. Hakim (yönetici) olma imajý:
? Ýlgi çekici anlatýmlarda bulunur, öðrencinin ilgisini çeker.
? Tartýþmayý akýllýca yönetir; kolaylaþtýrýcýdýr.
? Davranýþlarýnda ciddidir!
? Ne olup bittiðinin üzerinde durur. Öðrenci davranýþ ve tepkilerini tahmin eder.
? Öðrenci ihtiyaçlarýnýn bilincindedir; tepki göstermeden önce hislerini kontrol eder.
? Amaçlý hareket eder; sözsüz iletiþim kurabilir.
? Soru ve yorumlara sözel olduðu kadar sözsüz de tepki gösterir.
? Herkesin rahatça duyabileceði, fakat rahatsýz etmeyen bir ses tonuyla konuþur.
? Anlaþýlýr yönerge ve kelimeler kullanýlýr. Hedefler açýkça görünebilir.
? Öðrenci isimlerini bilir ve kullanýr.
? Gerektiðinde espri yapar.
? Sýnýf içerisinde olan önceki olay ve yorumlarý hatýrlar ve bunlara atýfta bulunur.
? Mantýklý düþünür ve iletiþim kurar.
? Gerekli araç-gereçleri hazýr durumda bulundurur.
? Sýnýfta ve bireylerde neler olup bittiðini hisseder.
? Dostçadýr; ama belirli sýnýrlarý vardýr.
? Sýnýfta ve lâboratuvarda uygun kontrol ve organizasyon düzeyi vardýr.
? Öðrencilerine baþarýlý olmalarý konusunda güvenir.
? Öðretim iþinde ciddidir. Kendini sevilen, deðerli ve iþini iyi yapan biri olarak görür.
? Amaç ve baþarýlarda grup mesuliyetini teþvik eder.
? Öðrencilerin tecrübelerinden yararlanýr.
? Hatalarýný ve eleþtirilerini dikkate alýr.
3. Öðrenci Merkezli Olma
? Daha faydalý olabilmek için her öðrenci hakkýnda bilgi sahibi olmak ister.
? Öðrencilerle kiþisel birþeyler paylaþýr; Ýki – yönlü bir iliþki oluþtururlar.
? Ünite ve günlük ders planlarý öðrencinin mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlarýný karþýlayacak þekilde hazýrlanmýþtýr.
? Öðrencilerin sýnýf, ders ve problem çözme ve öðrendiklerini uygulama becerileri kazandýrmaya çalýþýr.
? Her bir öðrenciyi tek tek tanýmaya çalýþýr. Okul faaliyetlerine katýlýr; öðrencilerle etkileþimde bulunur.
? Zaman zaman öðrencilere öðrenme sürecini yönlendirme ve kontrol etme fýrsatý verir.
? Öðrencilerin sahip olduklarý iyi özellikleri keþfeder ve dikkatleri bu özellikleri çeker.
? Bilgilerin uygulamasýný teþvik eder.
7.3 Öðretimsel Baðlantý Etkili Öðretim Araçlarýnýn (4 x 8)denklemi
A. Öðretmenin dört görevi :
1. Öðretme
2. Ýdare ve yönetim
3. Meslek/Konu alaný uzmanlýðý
4. Öðrenci danýþmanlýðý
B. Dört müfredat planlama kararý
1. Kime öðretilecek?
2. Ne öðretilecek (kime)?
3. Ne zaman öðretilecek (ne kime)?
4. Ne kadar öðretilecek (ne, kime, ne zaman)?
C. Planlama sýrasýnda her bir öðrenci için sorular
1. Neredeyiz?
2. Nereye gidiyoruz?
3. Oraya ulaþabilmek için hangi adýmlarý atmalýyýz?
4. Ulaþtýðýmýzý nasýl anlarýz?
D. Ders planlamasýnda dört aþama
1. Hazýrlýk
2. Sunu
3. Uygulama
4. Deðerlendirme
E. Öðrenme süresinde dört aþama
1. Uyarýcýyý sunma
2. Uyarýcýyý algýlama
3. Uyarýcýyý alma
4. Algýlara dayanarak hareket etme (öðrenme oluþur)
F. Öðrenci merkezli ders planlamasý ve öðretime dört – sorulu yaklaþým
1. ..... ne kadar önemlidir?
2. ...... ne gibi sorunlarýnýz oldu?
3. Bu problemleri engellemek ve/veya düzeltmek için neyi bilmeli veya ne yapmalýyýz?
4. Bu bilmeniz veya yapmamýz gerektiðini söylediðimiz her “þey” için ne tür kesin bilgilere ihtiyacýmýz var?
G. Performans hedeflerinin dört nedeni
1. Öðrencilere kazandýrmayý planladýðýmýz davranýþlardan öðrencilerce önceden sahip olmalarýnýn olup olmadýðýný belirlememize yardýmcý olur.
2. Belirli bir ders veya ünite sonunda öðrencilerden beklenen davranýþlarý tanýmlayabiliriz.
3. Etkili bir öðrenme için gerekli materyaller ve öðrenme tecrübelerinin seçim ve düzenlemesine temel teþkil eder.
4. Öðrenci baþarýsýnýn ölçmesi ve deðerlendirmesinin bir ölçüt görevi görür.
H. Yeterliliðe dayalý ve daha geleneksel öðretim programlarýnýn farklýlýk gösterdiði dört temel yol :
1. Öðrencilerin / kursiyerlerinin ne öðrendiði?
2. Her bir yeterliliðin nasýl öðrenildiði?
3. Bir yeterlilikten diðerine ne zaman geçiyorlar?
4. Öðrenciler /kursiyerler yeterliklere sahip olup olmadýklarý (belirleme ve rapor etme)
7.4 Her Öðretmen için Önemli Olabilecek Kavramlar
1. Öðrenmek, daha önceden hiç yapmadýðýmýz birþeyi yapabilmek ve bunu tekrar yapabilecekleri kadar iyi hatýrlamaktýr. Baþka bir anlatýmla, zihinsel psikomotor ve duyuþsal öðrenme alanlarýndaki davranýþlarýnda deðiþiklik anlamýna gelir.
2. Öðretmek, öðrenme sürecini yönlendirmek demektir.
3. Bir ders planlamak, sýnýfta veya lâboratuvarda olmasýný istediðiniz þeyleri önceden düþünmek demektir.
4. Ders planý, sýnýfta veya lâboratuvarda olmasýný istediðiniz þeylerin adým adým yazýlý olduðu bir rapordur.
5. Ýyi bir öðretmen mümkün olduðunca çok sayýda öðrenme ilkeleri kullanýlan bir öðretim metodu seçer :
? Öðrenme, motivasyona baðlýdýr.
? Öðrenme, öðrenme kapasitesine baðlýdýr.
? Öðrenme geçmiþ ve þu anki deneyimlere baðlýdýr.
? Öðrenme, öðrencinin aktif katýlýmýna baðlýdýr.
? Öðrenme, problemi çözümüyle pekiþtirilir.
? Öðrenme, samimi bir atmosferle pekiþtirilir.
? Öðrenme, yenilik, deðiþiklik ve mücadeleyle güçlendirilir.
? Öðrenme, kiþinin kendisinden ne gibi davranýþlar beklendiðini bilmesiyle pekiþtirilir.
6. Ýyi bir öðretmen öðrencisinin sorusunu her zaman cevap verir” (sözlü veya sözsüz) : “Bugün bana öðretmeye çalýþtýðýnýz þeyi neden öðrenmeliyim?”
7. Ýyi öðretim, öðrenci davranýþlarýnda istenen kalýcý deðiþiklikleri meydana getiren bir öðretimdir.
8. Ýyi bir öðretmen insanlarýn yaptýklarý þeyleri neden yaptýklarýný anlar ve planlama, öðretme ve öðrencileri yönlendirme sýrasýnda bu anlayýþa baðlý kalýr. Ýnsanlar yaptýklarý þeyleri iki nedenle yaparlar: sahip olmadýklarý birþeye sahip olmak isterler ya da istemedikleri bir þeye sahiptirler.
7.5 Öðrencilerin Öðrenme Ýsteði Duymalarýna Yardýmcý Olma
A. Bazý Sebep Sonuç Ýliþkileri
1. Okullar, çocuklarýn gençlerin ve yetiþkinlerin öðrenmelerine yardýmcý olmak için vardýr.
? Öðrenme süreci yoluyla oluþur. Öðretmen, öðrenme iþlemini yönlendirir.
? Öðrenme iþleminde dört aþama vardýr. Uyarýcýyý seçme sunma uyarýcýyý alma, uyarcýyý algýlama ve algýlamalara dayanarak hareket etme.
? Dikkatin olmadýðý hiçbir aþamada öðrenme görülmez.
2. Öðrenme iþleminde öðretmen uyarýcýnýn seçimi ve anlatýmýndan sorumludur. Seçim ve anlatým öðrencinin uyarýcýya dikkat etme ve önem verme düzeyini belirler.
? Eðer öðrenci öðrenme faaliyetlerine dikkat etmiyorsa uyarýcý alýnamaz.
? Eðer uyarýcý alýnmazsa, algýlanamaz da.
? Eðer uyarýcý algýlanamazsa (anlam verilemezse), üzerinde hareket edilebilecek doðru algýlamalar da olmaz.
? Eðer algýlamalara dayalý hareket edilemezse öðrenme oluþamaz, davranýþlarýn da istenen deðiþiklikler oluþmaz.
3. Öðretmenin görevi öðrencinin dikkatini çekmek ve bu dikkati öðrencinin öðrenmek için kalýcý motive edici unsurlar geliþtirmesini saðlayacak þekilde korumaktýr.
? Öðretmen yetersizlik ihtiyaçlarýnýn yükünü ilgi/öðrenme ilkelerini kullanarak hafifletebilir (veya kaldýrýlabilir).
? Bu prensiplerden (ilgi ve öðrenme) “Öðrenciye merkeze alan planlama/öðretim/öðrenme süreci” aracýlýðýyla faydalanýr.
? Bu süreç öðrencide eleþtirici düþünmeye destekleyen teknikler kullanarak etkili bir þekilde uygulanabilir.
4. Etkili sýnýf ve lâboratuvar yönetimi, üç önemli öðretim yeterliliðine sahip olduðunuz ve bunlarý kullandýðýnýz taktirde gerçekleþebilir. Düþünce ve davranýþlarýnýzda “Parçasý (içinde) olma”, “Hakim (yönetici) olma imajý” ve “öðrenciye dayalý olma”.
B. Bazý Temel Öðrenme Ýlkeleri
1. Öðrenme motivasyona dayanýr.
Hiç kimse öðrenme isteði duymadan öðrenemez. Öðrenme isteði nihayetinde öðrencinin kendisinden gelmelidir. Öðrenme istek ya da arzusu, korku, ihtiyaç, doðuþtan gelen bir dürtü, merak, hedef, sýr önem veya bir baþka motive edici güçten kaynaklanabilir. Öðrenmenin büyük bir bölümü, kiþi bu istek veya arzularýný tatmin etme çabasýna girdiði zaman gerçekleþir. Bu nedenle, öðretmen öðrencinin öðrenmeye istekli hale gelmesine yardýmcý olmak için bu istek veya arzulardan yararlanacak öðrenme faaliyetlerine imkan tanýmalýdýr.
Baþarý, motive eden etkili bir güçtür. Ödüllendirildiðimizde (veya baþarýlar taklit edildiðinde) öðreniriz ve “cezalandýrýldýðýmýzda” öðrenmede baþarýsýz oluruz.
Ýlgi, öðrenmeyi motive eden önemli bir kaynaktýr. Motivasyon (ilgi), öðrenciler öðrendiklerinin faydasýný kavradýklarý zaman daha da güçlenecektir. Kiþi, kendi için anlam ifade eden þeyleri çok çabuk ve kalýcý bir þekilde öðrenir.
Bir organizma harekete hazýrsa, harekete geçmemek onun için acý verecektir, ya da harekete geçmeye hazýr deðilse, hareket etmek acý verecektir. Bu demek ki öðrencileri öðren-meye hazýrlamak için zaman ayrýlmalýdýr.
2. Öðrenme, öðrenme kapasitesine dayanýr.
Bireyler her açýdan birbirinden farklýdýr. Düþünüþleri, kiþilikleri, görünümleri ve tecrübeleri bakýmýndan farklýlýk gösterirler. Bu farklýlýklar zekâ, fiziksel olgunluk, sosyal beceriler, zihin beceriler, tutumlar, dürtüler, zevkler, korkular ve ümitler gibi baþka farklýlýklarý doðurur. Sonuç olarak, her insan uyarýcýlara kendine özgü tepkilerde bulunur. Dolayýsýyla, ayný uyarýya gösterilen tepkiler de farklý olacaktýr. Bu nedenle, öðretmen bir grupla öðrenciye herhangi bir þey yaptýrdýðýnda grubun bir kýsmý diðerlerine göre daha baþarýlý olacaktýr. Öðrenim hýzýnda ve öðretilenleri kavrama konusunda çok çeþitli farklýlýklar görülecektir.
Duygusal gerilimin ortadan kaldýrýlmasý da öðrenmenin verimini artýrýr. Öðrencinin gerginliðini azalmak için öðretmen arkadaþça davranmalý, öðrencinin baþarabileceði inanmalý, öðrenciyi olduðu gibi kabul etmeli ve öðrenciye güvenli bir ortam saðlanmalýdýr.
3. Öðrenme geçmiþ ve mevcut deneyimlere dayanýr.
Öðrenilen herþeye doðrudan doðruya öðrencinin tecrübe ve birikimine dayanýr. Yeni bir konu, öðrenci tarafýndan her zaman önceki bilgi ve deneyimlerini ýþýðý altýnda yorumlanýr. Zihin en iyi þekilde bilinenden bilinmeyene, deneyimden yorumlamaya, algýlamadan kavranýlana doðru çalýþýr.
4. Öðrenme, öðrencinin aktif katýlýmýna dayanýr.
Kiþi kendi çabalarýyla öðrenir. Ýnsanlar, yaptýklarýný ve gördüklerini, iþittiklerinden daha uzun süre aklýda tutarlar. Yaparak, yaþayarak öðrenme uzun süreli ve tam bir öðrenmeyi oluþturur.
Öðrenme sürecinde ayný anda iki veya daha fazla duyu organý kullanýldýðýnda, öðrenme kolaylaþýr ve daha kalýcý olur. Öðrenciler, düþünme yanýnda gözleriyle gördükleri, elleriyle dokunduklarý, kulaklarýyla duyduklarý, kaslarýyla aðýrlýðýný hissettikleri zaman daha iyi öðrenirler.
5. Öðrenme problem çözmeyle pekiþir.
“Problem çözmeye dayalý” öðretim yaklaþýmlarý öðrenmeyi geliþtirir. Önemli olan öðrencinin, öðrenme ve buna eþlik eden öðretim sürecinde konu anlatmak yerine soru sormaya ve araþtýrmaya dönük olmasýdýr. Bu yaklaþým öðretimi, konu merkezli olmaktan çýkarýp öðrenci merkezli yapar.
Her gün yaþamýmýzýn bütün alanlarýnda zorluk ve önem bakýmýndan farklýlýk taþýyan sorunlarla karþýlaþýyoruz. Problem – çözme ve karar verme iþi sabah uyandýðýmýz an baþlar ve gece uykuya daldýðýmýz ana kadar sürer. Sorunlarý çözme – kararlarý alma yeteneðiyle doðmayýz. Nasýl ki bize, matematik ve iletiþim becerileri öðretiliyorsa, bu yetenekte öðrencilere öðretilebilir.
Problem çözümünde, öðrenciye gerekli bilgiler bulmak sorunu yorumlamak ve analiz etmek için yardým edilir ve farklý düþünme yollarýný tanýmasýna imkan tanýnýr.
6. Öðrenme etkililiði geri bildirime dayanýr.
Geri bildirim, öðrencinin neler olup bittiði ve ne kadar iyi yapabildiðini belirlemesini saðlayan bilgi olarak ele alýnmalýdýr. Geri bildirimin asýl amacý öðrenmeyi motive etmektir. Öðrenciler, öðrenmede kaydettikleri ilerleme konusunda bilgi sahibi olurlarsa, baþarýsý bu bilginin olmadýðý durumlara oranla daha fazla artar. Pekiþtirilen veya ödüllendirilen (geri bildirim sonucu olarak) davranýþlarýnýn öðrenilmesi ihtimali daha fazladýr. Geri bildirim, öðrencinin öðrenme faaliyetine gösterdiði telkinin hemen ardýndan verildiði takdirde öðrenme daha etkili olacaktýr. Geri bildirim, öðrencinin davranýþý ile iliþkili olmalýdýr.
7. Informal bir öðrenme ortamý öðrenmeyi artýrýr.
Aþýrý yapýlanmýþ bir öðrenme ortamý bazý öðrencileri gerilime sokar. Dolayýsýyla, daha az format veya yapýlanmýþ bir öðrenme ortamý bazý öðrencilerde gerilimi azaltabilir.
Öðretmenin temel hedeflerinden birisi de, öðrencilerde rahatlýk ve kabul görme hissini saðlamaktýr. Öðretmen, öðrencilerin öðrenme ortamýný rahatça konuþabilecekleri, cevap verebilecekleri, tartýþabilecekleri, vb bir ortam olarak algýlanmasýný saðlamaya çalýþmalýdýr. Informal ve demokratik bir ortam kendi içinde bir son deðildir; bunlar verimli öðrenmeye fýrsat tanýyan þartlardýr.
8. Yenilik, çeþitlilik ve risk öðrenmeyi artýrýr.
Etkili eðitim faaliyetlerinin temelinde öðrencilerin ilgisini çekmek ve bunu sürdürmek yatar. Öðrencilerin, öðrenme durumuna gösterdikleri ilgiyi canlý tutabilmek için yenilik, çeþitlilik ve risk durumlarýndan en iyi þekilde faydalanmak gerekir.
Yeni ve uyarýcý bir deneyim kendi baþýna ödüllendiricidir. Çocuklar yeni ve farklý deneyimlerin arayýþýnda görünürler ve önerilen veya verilen bir ödül olmaksýzýn alýþýlmadýk bir deneyimden geçmek onlarý mutlu eder.
Öðrenme deneyimlerinde görülen çeþitlilikler öðrenmenin verimini artýrýr. Tek bir þeye sürekli ilgi göstermek gerginlik yaratýr ve duygusal açýdan gerginlik de öðrenmenin verimini azaltýr.
Öðrenciler baþarý elde etmenin mümkün olduðu ama kesin olmadýðý durumlarý yaratan iþleri üstlendiklerinde motive edilirler.
9. Öðrenme, birey kendisinden beklenen yeni davranýþýn ne olduðunu bilirse artar.
Kesin bir sonuca varmak, istiyorsanýz bunu doðrudan öðretin. Öðrencileriniz, sahip olmalarýný istediðiniz becerilere sahip olarak doðmuþ deðillerdir; diðer öðretmenlerde her zaman öðrencileri bize memnun edecek þekilde eðitecekleri konusunda güvenemeyiz. Eðer öðrencileriniz bilmelerini istediklerinizi bilmiyorlarsa, yapýlacak en yararlý þey bunlarý onlara öðretmektir.
Ders planlarý, öðrenci performans hedeflerine (dersin sonunda öðrencinin yapmasý beklenilenleri belirleyen hedef türüne) dayandýrýlmalýdýr. Öðretmen, bu hedefleri öðrenciyle paylaþarak, öðrenciyi kendisiden beklenen davranýþ deðiþiklilerinden haberdar eder. Sonuç olarak, öðrenme hýzlý ve uzun süreli gerçekleþir.
Derste yapýlan gösteriler bu öðrenme ilkesinin uygulamasýný gösterir. Öðretmen öðrencilere tam olarak ne yapacaklarý, bunu nasýl yapacaklarý sonuçtaki ürünün neye benzemesi gerektiðini göstererek, öðrencilerin hatalarýný hemen fark ederek zaman kazanmalarýný saðlar.
Öðretmen dersin baþýnda öðrencilerle “dersin sonunda yapabileceðiniz þey budur” bilgisini paylaþmalýdýr.
(Bu bölüm MEB Hizmet içi Eðitim Dairesi Baþkanlýðý tarafýndan hazýrlatýlan “Her yönüyle öðretmen olabilme” adlý kitaptan alýnmýþtýr. Hazýrlayanlar: Dr. Halil Ýbrahim Yalýn, Dr. Lowell Hedges, Dr. Servet Özdemir.)
1. Bölüm :
Öðretmenin Görevleri nelerdir?
1.1. Öðretme Görevi
* Sizler, bir sýnýf, sýnýftaki grup üyesi ve birey olarak öðrencilerin öðretmenisiniz.
* Sizin iþiniz öðretmek, öðrencilerin iþi ise öðrenmektir.
* Öðretmek, öðrenme sürecini yönlendirmek demektir. Siz öðrencilerin öðrenmesine rehberlik eden bir kýlavuzsunuz. Öðrencilere yardým etmek amacýyla yapabileceðiniz ilk þey, öðrenme hedeflerini açýklamaktýr. Sonuç olarak bu öðrenciye gerçekçi öðrenme amaçlarý oluþturmada yardýmcý olur.
1.2. Ýdare ve Yönetim Görevi
* Bu görevi yerine getirdiðinizde, bir eðitim programýný planlama, yönetme ve iþletme iþlemini yerine getirmiþ olursunuz. Okulunuzdaki program, ilkokul, ortaokul fen dersi, ortaokul matematik dersi veya mesleki – teknik dersler þeklinde olabilir.
* Sizden okulun eðitim faaliyetlerini iþbirliðiyle planlamanýz ve gerçekleþtirmeniz beklenir.
* Bu görevin bir diðer önemli yönü de, fiziksel imkânlarýn ve öðretim gereçlerinin planlanmasý, düzenlenmesi ve korunmasýdýr.
* Eðitim programýnýzý öðrencilerinize göre düzenleyip, güncelleþtirerek programýnýzýn ve okulunuzun etkinliðine katkýda bulunabilirsiniz.
1.3. Mesleki /Konu Alaný Uzmanlýk Görevi.
* Öðretmen olarak öðretmeniz istenilen konu alaný ile ilgili; bilgi ve becerilerin kaynaðý olmanýz beklenir.
* Yaþam – boyu öðrenmeye katýlmanýz beklenir. Uzman olarak bu konu bilgisi açýsýndan kesin ve güncel olmanýz gerekir. Ayrýca, eðitimdeki yeniliklere ayak uydurabilmek için yeni bilgi, beceri ve davranýþlar geliþtirmeniz gerekir. Özellikle de bilim, teknoloji, ekonomi, iþ dünyasýndaki deðiþiklik ve geliþmeler ile millî eðitim politikasýndaki deðiþikliklere ayak uydurmanýz gerekecektir.
* Türkiye’de eðitim programlarý, güncelliði yakalamanýza ve yaþadýðýnýz anýn ötesine geçmenize, geleceðe hazýrlanmanýza yardýmcý olmak amacýyla oluþturulmuþtur. Bu hizmet içi faaliyetlerine katýlýnýz.
* Kendinize kiþisel bir mesleki geliþim planý hazýrlamanýz çok faydalý olacaktýr.
1.4. Öðrenci Danýþmanlýk Görevi
* Etkili bir öðretmen gerektiði zaman öðrenciye arkadaþtýr. Bazý durumlarda da öðretmen ailenin yerini alýr.
* Kariyerler/meslekler ile ilgili endiþeleri olan öðrencilere rehberlik etmeye hazýrlýklý olun.
* Öðretmenin öðrencilere karþý takýnmasý gereken diðer etkili tavýrlar:
* Öðrencilerle çalýþýrken anlayýþ ve sempati gösterin.
* Öðrencilerle olan iliþkilerinizde dostça ve nazik davranýn.
* Öðrenci faaliyetlerini yönetin ve iyi yapýlan iþi ödüllendirin.
* Öðrencileri yapabileceklerinin en iyisinin yapmaya teþvik edin.
* Öðrencilerin ilgi ve görüþleri hakkýnda bilgi edinin.
* Öðrencilere gülümseyin ve gerekirse onlarla birlikte gülün.
* Etkin dinleme becerileri geliþtirin.
*Dikkatli, destekleyici öðrencilerin kendilerini güvenli hissedecekleri bir atmosfer oluþturun.
*Öðrencileri, problemlerini kendi kendilerine çözmede destekleyin ve yaptýklarýný deðerlendirin.
2. BÖLÜM :
DERSLERÝMÝ NASIL PLANLAMALIYIM?
2.1. Öðretme nedir?
* Öðretme, öðrenme sürecini yönlendirmektir. Öðrenme süreci dört temel aþamalardan meydana gelir.
1. Uyarýcýyý Seçme / Sunma 2. Uyarýcýyý Alma 3. Uyarýcýyý Algýlama 4. Algýlara dayanarak hareket etme (sonuç olarak öðrenme oluþur.)
* Öðretmen olarak iþiniz öðrencileri, istenilen davranýþ deðiþikliklerinin oluþmasý için bu dört aþamadan geçirmektir.
2.2. “Ýyi öðretim” ne demektir?
* Ýyi öðretim, öðrencide istenilen ve kalýcý izli davranýþ deðiþiklikleri – düþünme, deðerlendirme, muhakeme, sebep gösterme, iletiþim, icatçýlýk, tutum, deðer, kavrama ve psiko–motor becerilerindeki deðiþmeler meydana getirmektir.
* Ýyi öðretim, öðrencide öðrenmeye karþý isteklilik uyandýran bir etkinliktir.
2.3. Öðrenme nedir?
*- Öðrenmek, daha önce hiç yapmadýðýnýz bir þey yapabilmek ve onu tekrar yapabilecek kadar hatýrlamaktýr. Öðrenme, öðrenenin davranýþlarýnda deðiþim olmasý anlamýna gelir. Bu deðiþiklik, öðrenmenin zihinsel, psikomotor ve duyuþsal alanýndadýr.
2.4. Bazý temel öðrenme ilkeleri nelerdir?
? Bir öðretmenin anlamasý ve kullanmasý gereken bazý temel öðrenme ilkeleri vardýr:
* Öðrenme, motivasyona dayanýr.
* Öðrenme, öðrenme kapasitesine dayanýr.
* Öðrenme, geçmiþ ve güncel tecrübelere dayanýr.
* Öðrenme, öðrenenin aktif katýlýmýna dayanýr.
* Öðrenme, problem çözme ile zenginleþtirilir.
* Öðrenmenin etkinliðinde geribildirim önemli bir faktördür.
* Informel bir sýnýf atmosferi öðrenmeyi zenginleþtirir.
* Öðrenme, birey kendinden beklenen yeni davranýþýn ne olduðunu bilirse daha etkili olur.
? Ýlginin birinci derecede önemli ilkeleri vardýr. Bütün ilgililerin doðal dürtü ya da tahrik denilen asýl çýkýþ noktalarý vardýr. Bunlarýn en yaygýnlarý:Faaliyet, doða sevgisi, merak, icatçýlýk, insanlarý sevme, onaylanma isteði, bencillik, kendi–kendini geliþtirme, rekabet ve sahipliktir.
* Ýlginç olan, bizi etkileyen, bizimle ilgili olanlar veya insanlýðý etkileyen þeylerdir.
* Bir konu alanýyla ilgili bilgilerin artmasý o konu alanýna ilgiyi artýrýr, ilgiyle birlikte konular daha iyi anlaþýlýr.
* Ýlgi, istenen yetenek ve becerinin kazanýlmasý ile artar.
* Ýlgi, ilginç bir þeyden ilginç olmayan bir þeye, bu ikisinin kesin bir þekilde düþüncede birleþmesiyle geçer veya daðýlýr.
? Ýlginin ikinci derecede önemli olan ilkeleri vardýr.
* Düþünmek ezberlemekten daha fazla ilgiyi artýrýr.
* Ýlgi bir kiþinin diðer kiþiden almasý baðlamýnda bulaþýcýdýr.
* Ýlerleme duygusu ilgiyi artýrýr.
* Ýlgi, þüphe durumuyla oluþur ve beslenir.
* Tam olarak kabul edildiði taktirde bir ideal de, ilginin, daðýlacaðý yeni bir ilgi merkezi olabilir.
* Yenilikler ve beklenmeyenler de ilginçtir.
* Mizah ilgi çeker.
2.5. Ders planlamasý nedir?
3 Ders planlamasý sýnýfta ve/veya lâboratuvarda olmasýný istediðiniz þeyleri öðretilmeden önce iyece düþünülmesidir.
? Ders planlamasý, ders planýnýzý yapmadan önce zihinde oluþur.
2.6. Ders planý ve demektir?
? Ders planlamasý, sýnýfta ve/veya laboratuvarda olmasýný istediðiniz þeylerin adým adým yazýlý bir dökümüdür.
? Deðiþik ders planlama biçim ve sitili vardýr.
? Ders planý formatý öðrencileri, öðrenme sürecinden geçirmek için seçilen öðretim yöntemini zenginleþtirmelidir.
2.7. Bir ders planý neleri içerir?
? Öðretilen konu ne olursa olsun bir ders planý þu dört soruya cevap verebilmelidir.
1. Neredeyiz? (Ders konusuyla ilgili olarak öðrencilerinin bilgi ve beceri düzeyi ne?)
2.Nereye gidiyoruz? (Öðrenciler dersin sonunda daha önce yapamadýklarý neyi yapabilecekler?)
3.Ýstenen sonuca ulaþabilmek için ne yapmalýyýz? (Dersin amaçlarýna ulaþmak için öðrencilere hangi öðrenme tecrübelerini saðlamalýyýz?)
4.Ýstenen sonuçlara ulaþýp ulaþmadýðýmýzý nasýl anlayacaðýz? (Öðrenciler ders hedeflerinde belirtilen bilgi, beceri ve tutumlara ne oranda sahiptirler?)
? Bu dört planlama sorusu cümlelere ya da bir ders planýnýn bölümlerine dönüþtürülebilir.
? Þekil 1 bu dört planlama sorusunu (Kolon A) ve bunlarýn bir ders planýnýn bölümlerine (Kolon B) dönüþümünü gösterir. Kolon C de her dört bölümün veya aþamanýn alt bölümleri hakkýnda bilgi verir.
? Bir ders planýnýn dört unsur veya aþamasý þunlardýr.
1.Öðretmeye hazýrlama
2.Dersi anlatma
3.Öðrencilere kavramlarý/ilkeleri/becerileri kullanmada yardýmcý olma.
4.Öðrenci öðrenmelerini deðerlendirme
? Yukarýda dört bölüm ve aþamalarý içeren örnek bir ders planý formatý (þekil,3’de) verilmiþtir.
? Þekil 4. öðrencilere mikroskop kullanmayý öðretmek için tasarlanmýþ bir ders planýdýr. Plan dört bölüm veya aþamadan oluþturulmuþtur. Kullanýlan öðretim metodu þekil 2’de (Metod no : 10) açýklanan problem çözme yaklaþýmýdýr.
Þekil 1 : Öðrenciyi Esas Alan Planlama / Öðretme / Öðrenme Ýþlemi
A B C
Ders Planý Dört Cevaplar Dersin Her aþamanýn, ders planý ve öðrenci
Soruyu Planlama ve merkezli öðretim yapmak için
Cevaplar Öðretiminde belirli bölümleri vardýr
Dört Aþamaya
Yöneltir.
Soru 1: Neredeyiz? * Mevcut durum Problem,karar ihtiyaç
* Konu “Bugün bana öðretmeye
Soru 2: Nereye gidiyoruz? *Hazýrlýk “çalýþtýðýn þeyi neden öðrenmeliyim?”
* Hedefler
* Ýlgi yaklaþýmý
* Gerekli materyaller ( Motivasyon sürecini )
* Ýçerik kullanýn
Soru 3: Ortaya Anlatým ulaþabilmek için ne gibi aþamalardan geçmeliyiz?
Öðretim
Yöntemler stratejileri
Teknikler
Yardýmlar,
Gereçler
Ders içeriði
Ne?
Nasýl?
Neden?
Uygulama: Öðrencilerin Öðretim yönetiminin “Neden”e dayalý seçiminde dikkat edilecek faktörler:
Öðrenmenin oluþumu
Öðretilecek þey
Öðrenenlerin davranýþ þekli
Performansý
Grubun büyüklüðü
Deðerlendirme
Soru 4: Sonuca ulaþtýðýmýzý nasýl anlayacaðýz?
Öðretmenlerin davranýþ þekli
Fiziksel imkânlar
Sözlü
Uygulama
Yazýlý
v Deðerlendirme
(Okul Adý)
(Ders/Programý Adý)
(Öðretmen Adý) (Dersin Adý) (Tarihi)
1. Öðretmeye Hazýrlama
Ünite Adý :
Konu Adý :
Amaç :
Davranýþlar :
Hedefler : (“Nereye gidiyoruz” planlama sorusu cevaplandýrýlýr.)
Donaným, gereçler ve diðer kaynaklar : (Dersin hedeflerini öðretmek için gereken þeyler)
Mevcut durum : (Öðrenciler dersin içeriði hakkýnda ne biliyorlar? Dersin içeriðiyle ilgili deneyimleri neler?) Mevcut durum “Neredeyiz” planlama sorusunu cevaplandýrýr.)
Ýlgi yaklaþýmý : (Öðrencinin, “Bugün bana öðretmeye çalýþtýðýn þeyi neden öðrenmeliyim?” sorusunu cevaplandýrýlýr. Dersin bu noktasýnda, öðretmen, öðretmek istediði þeyin öðrenci için neden gerekli olduðunu düþünmesine yardýmcý olarak ilgi ilkelerinden faydalanýr.)
2. Dersi sunma
Öðretim strajeleri : Yöntemler, Teknikler, Öðretim araç gereçlerinin kullanýlmasý.
(Tartýþma gruplarý, takrir, gösteri, bireysel araþtýrma, alan gezileri, kaynak kiþiler, görsel / iþitsel sunular, bilgisayar destekli öðretim, rol oynama , örnek problemler, benzetiþim ortamlarý, problem çözme ve diðerleri kullanýlabilir.)
Ders içeriði :
Ne? (Hedefleri öðretmek için gereken içerik, içerik programýnýza/dersinize yönelik geliþtirilen müfredattan çýkarýlýr.),
Neden? (Hedeflerin uygunluðu; gerçek hayatta kullanýlabilirliði).
Nasýl? (Yeni becerilerin, davranýþlarýn ve anlayýþlarýn nasýl ulgulanacaðý).
(Ýçerik öðretimine yönelik stratejiler, “Amaca ulaþmak için ne gibi aþamalardan geçmeliyiz? Planlama sorusunu cevaplandýrýlýr.)
3. Öðrencilere Kavranýmlarý / Ýlkeleri / Becerileri Uygulamada Yardýmcý Olma:
Öðrenciler “Neden” sorusuna baðlý olarak “Ne ve “Nasýl” ve “Nasýl”ý uygular veya kullanýr. (Uygulama faaliyetleri, ayrýca “Amaca ulaþmak için ne gibi aþamalardan geçmeliyiz? planlama sorusunun cevaplanmasýna yardým eder).
4. Öðrenilenleri deðerlendirme :
(Yazýlý sýnav, sözlü sýnav, gözlem, uygulama testi, yazýlý ünite testi, kanaat kullanýmý, yazýlý rapor(lar), evrak (portföy) anlatýmý, performans testi, vs. kullanýlabilir.)
(Öðretim sürecinde bu aþama, “Hedeflere ulaþýp uluþamadýðýmýzý nasýl anlayacaðýz?” planlama sorusunu cevaplandýrýr).
1. Öðretmeye hazýrlanma
Ünite : Donaným Kullanýmý ve Bakýmý
Konu : Mikroskop kulanma
Dersin genel amacý: Tanýmlamak için bir örnek verildiðinde (verilen) mikroskobu kullanýn. Performans deðerlendirmesindeki tüm maddeler kabul edilebilir olmalýdýr. Maddeler, mikroskop taþýmayý, mikroskoba tam yerleþtirmeyi, mikroskobu odaklamayý, öðretmenin verdiði örnekleri tanýmlamayý ve mikroskobu depolamak için hazýrlamayý içerir.
Gerekli Araç – Gereçler :
1. Ýki veya çok mercekli mikroskoplar
2. Hazýrlanmýþ lamlar
3. Mikroskop þema dökümaný
Durum : Bu 25 ortaokul öðrencilerinden oluþan bir sýnýftýr. Öðrencilerinden bazýlarý fen derslerinden mikroskop kullanmayý öðrenmiþlerdir. Öðrencilerin birçoðu mikroskop kullanýmýný konusunda az bir deneyime sahiptir.
Ýlgi Yaklaþýmý : (öðretmen öðrencilere)
“Kaç taneniz çok mercekli mikroskop kullandý?”
“Hangi amaç için mikroskop kullandýnýz?”
“Biyologlar mikroskopla ne yapabilirler?”
(Muhtemel öðrenci cevaplarý)
1. Parazit çoðalmasýna yönelik kontrol yapabilir.
* Böceklerin deri atmasý
* Kurtçuklarýn dýþký örnekleri
* Sýcakkanlý baðýrsak kurtlarý hastalýðýnýn kan örnekleri
2. Kan çalýþmasý
* Beyaz kan hücresi sayýmý
* Kýrmýzý kan hücresi sayýmý
“Mikroskobu dikkatli ve doðru bir þekilde kullanmak neden önemlidir?”
(Muhtemel öðrenci cevaplarý)
1. Mikroskoplar pahalý. Bir tanesini ödemek zorunda kalmayý istemem.
2. Lensler kýrýlabilir. Ayrýca da kolayca hasar görebilirler.
3. Doðru kullanmazsak örnek lamýn üzerinde ne olduðunu tespit edemeyiz.
“Kolayca oluþabilecek herhangi bir hasarý önlemek için mikroskobu taþýma ve kullanýlmasýyla ilgili prosedürleri gözden geçirelim, böylece de örnek lamý mikroskoba yerleþtirebilir ve nesneleri tanýmlayabiliriz. Size doðru prosedürleri göstereceðim. Sizden gerekli prosedürleri sonuca ulaþtýrmada yardýmcý olmanýzý istiyorum. Mikroskop kullanýmýnda izlemeniz gereken bazý önemli aþamalar hakkýnda not almak isteyebilirsiniz. Temel aþamalarý tahtaya yazacaðým.”
2. Dersi Sunma
En baþtan, mikroskobu kabinden ilk aldýðýmýz andan baþlayalým.
Þekil.2 : Öðretim Metodlarý
Metod Baþlýca Avantajlarý Dezavantajlarý Özellikleri
1. Anlatma Bilgi verici Bilginin toplanmasý Öðrenciler pasiftir (Takrir) gereçlerin organizasyonu
2. Soru ve cevap Öðrenciler veya Öðrencinin tepkisi Formalite öðretmenlerin korkutucu veya sýkýcý soru sormasý
3. Tartýþma Grup Öðrenci katýlýmý Organizasyonun etkileþmenin en ilgi deneyim bozulmasý
a) Sokratik üst düzey kullanýmý
b) Lider merkezli
c) Grup merkezli
4. Proje Problemin iþbirliðiyle bir Grup veya birey bütün olarak incelenmesi Harcanan çaba sorumluluðu, güncel deneyim, ilgi, baþarý
5. Laboratuvar materyallerle Ýlk elden tecrübe; Zaman alýcý etkileþimde rehber eþliðinde bulunma uygulama; birden fazla duyuyla deneyim
6. Ýþbaþýnda Gözetim altýnda Pratik uygulama Liderin öðretim yaparak öðrenme deneyimiyle sýnýrlý
7. Gösterim ve Ýþlemlerin Sürecin Sýnýrlý katýlým görsel öðretmen Görselleþtirime yardýmlar tarafýndan gösterimi
8. Bireysel Deneme ve Doðrudan Hareketsizliðin inceleme yanýlma olmasý
9. Alýþtýrma Uygulama Terkrar yoluyla Sýkýcý olabilir; (Drill) öðrenilenlerin fazla öðretim pekiþtirilmesi
10. Problem Karar verme Keþfettirici, harekete Genel bilgi çözme yöneltmesi demokratik, kaynaðý beceriler geliþtirmesi. gerektirmesi
3. Öðrencilere Kavramalarý/Ýlkeleri/Becerileri Uygulamada Yardýmcý olma :
Ýkiþerli grup halinde çalýþýrken, her öðrenci bir lamý “e” harfi ile inceleyerek. Her öðrenci farklý büyüklüklerde ilgili görüþ alanýnda gördüklerini çizerek öðrencilerle, incelemeleri için saç, kan parazit ve çeþitli doku örnekleri içeren diðer mevcut lamlar verilecek.
4. Öðrenilenleri deðerlendirme
Öðrencilerin örneklere dayalý çizimleri toplanarak deðerlendirilecek. Ayrýca mikroskobu taþýma ve kullanma konusunda da bir sýnav yapýlacak.
Deðerlendirme
Mikroskop Kullanma
Lütfen aþaðýdaki sorularý kýsa cümleler kullanarak cevaplandýrýnýz.
1. Mikroskobu uygun þekilde nasýl taþýyabiliriz.
2. Görebilmek için hangi iki durumda daha fazla ýþýða ihtiyaç vardýr.
3. Bir örneði görüntülerken hangi objektifi kullanmalýsýn?
4. Görüntülemeden önce ve sonra obje tablosu nerede olmalýdýr?
5. Kabine koymadan önce mikroskobun hangi parçasýný çevirmek gerekir?
6. Aydýnlatmayý ayarlamak için mikroskobun hangi parçasýný çevirmek gerekir?
7. Ýnce ayar düðmesini ne zaman kullanmalýsýn?
8. Hangi obje tablosuna güvenli bir þekilde yerleþtirmek için gerekli prosedürler nelerdir?
9. Lamý obje tablosuna güvenli bir þekilde yerleþtirmek için gerekli prosedürler nelerdir?
10. Depolama esnasýnda mikroskoplarý korumak için gerekli iþlem sýrasý nelerdir?
Mikroskobu Depolamaya Yönelik Kontrol Listesi Evet Hayýr
1. Yuva çevirilerek uygun pozisyona getirildi mi? .... ....
2. Obje tablosu tamamen aþaðýya çevrildi mi? .... ....
3. Mikroskop elektrik düðmesinden kapatýldý mý? .... ....
4. Elektrik kablosu fiþten çekilip sarýldý mý? .... ....
5. Mikroskop, toz koruyucusu ile yeniden örtüldü mü? .... ....
6. Mikroskobu kabine taþýmada her iki el de kullanýldý mý? .... ....
7. Ellerden biri mikroskobun kolunu kavramak için kullanýldý mý? .... ....
8. Diðer el mikroskobu alttan desteklemek için kullanýldý mý? .... ....
9. Mikroskop belirlenen yere yerleþtirildi mi? .... ....
Toplam .... ....
Öðrenci :.......
Tarih :.......
Deneme Sayýsý :.......
3. Bölüm :
Dersi Nasýl Öðretmeliyim?
Dersi Anlatma
Ýþte sizi dersinizi anlatmada yardýmcý olacak altý teknik beceri. Bunlar sayesinde de sizin öðrenciyi esas alan bir öðretiminiz olacak. Bu teknikler veya beceriler, dersi öðrencilere ilginç kýlacak, böylece de dersin sonunda öðrencilerin zihinsel, psikomotor, ve/veya duyuþsal davranýþlarýnda istenilen deðiþiklikler görülecek.
3.1. Öðrenci ilgilerinin çekilmesi ve korunmasý
Öðrenciler, ihtiyaçlarý çerçevesinde dersin önemini ve hedeflerini anlamalarýna yardýmcý olun. Öðrencilerin dersle ilgili olan önceki deneyim ve bilgilerini yeni bilgilerle iliþkilendirmelerine yardýmcý olun. “Bilinenden bilinmeyene doðru gidin.”
Öðrencinin derse olan ilgisini, çeþitli öðrenci isteklerini, deðerlerine ve deðiþen öðrenci katýlým türlerine yer vererek çekin. Bütün öðrencilerin dersin belirli dönemlerinde aktif katýlýmda bulunma fýrsatý olmalýdýr. Katýlan öðrencilere de olumlu davranýn. Ayrýca, dersi dinlemeyenleri tespit ederek bunlarý da derse katýlmalarý yönünde teþvik edin.
3.2. Öðrencinin Düþünmesini Saðlama :
Derste öðrenci katýlýmýný saðlamak için sorular sorun. Çoðunlukla tecrübesiz öðretmenler öðrencilerden gelebilecek þu karþýlýðý “öðretmen ol, anlatýcý deðil” doðrularcasýna, öðrencileri derse katacak ve davranýþlarýný ölçecek sorular sormak yerine sadece konularý anlatýrlar.
Ezberlemeyi vurgulamak yerine öðrencinin düþünmesine ve eleþtirmesine, kararlar vermesine ve problem durumlarýný incelemesine yardýmcý olacak türde sorularý kullanýn. Üst düzey sorularý (sentez, deðerlendirme gibi), öðrencilere fikirleri hatýrlamak yerine kullanmalarýnda yardýmcý olur.
“Araþtýrmaya yönelten” sorular kullanýn. Bu sorular, öðrencilerin “Ýlk anda cevaplayacaðý” türden sorularýn ötesine gitmesini gerektirir. Öðrenciden makul ve mantýklý cevaplar isteyin. Ýlk öðrencinin verdiði cevap konusunda düþünmelerini isteyerek diðer öðrencileri de tartýþmalara katýn.
Öðrencilerin sorular üzerinde düþünmeleri için zaman tanýyýn. Sýnýftaki tartýþmalar sýrasýnda oluþacak sessizlikten veya suskunluklardan korkmayýn. Sessizlik sýnýfta etkili bir araçtýr. Örneðin bir öðrencinin sorusundan sonra biraz duraklama soruyu bir bakýþ veya bir hareketle baþka bir öðrenciye yöneltme þeklinde kullanýlabilir.
3.3. Öðretim Araç – Gereçlerini Kullanma
Ders için uygun öðretim araç – gereçleri (görsel iþitsel donaným, dersi levhasý, örnekler, ilimler, referans kitaplarý, broþürler, tebeþir tahtasý, tepegöz saydamlarý, vs.) kullanýmý.
Seçilen öðretim araç – gereçlerini etkili kullanýn.
Sýnýfýnýzýn tamamýda “öðretim gereci” olarak kabul edilir. Ayrýca, öðrenme çevresinin bir unsurudur. Odanýzda çöp bulundurmayýn. Eþyalarý tertipli ve düzenli tutun. Uygun ve rahat bir öðrenme ortamý yaratýn.
3.4. Öðrencilerle Etkili Ýletiþim Kurma
Yönerge ve açýklamalarýnýz anlaþýlýr olmalý. Öðrenciler yanlýþ anladýðýnda, farklý kelime ve fikirlerle yönerge ve açýklamalarýnýzý daha anlaþýlýr hale getirin. Yanlýþ anlamalarýn farkýna, öðrenciler sormadan varýn.
Sýnýfýnýzdaki öðrencilerin yorum ve sorumluluklarýný kullanýn. Öðrenci cevaplarýný olumlu bir tavýrla karþýlayýn.
Ders esnasýnda öðrencilere geribildirimde bulunun. Hem doðru hem de yanlýþ cevaplara geribildirimde bulunun. Öðrencilerin kendi ve birbirlerinin performansýný deðerlendirmelerine yardýmcý olun.
Öðrencilerinize kabul edilebilir yazýlý ve sözlü ifadeler kullanýn. Konuþmanýz anlaþýlýr (doðru telaffuz ve söyleyiþ) ve gramer açýsýndan doðru olmalýdýr. Yazýnýzda okunabilir olmalýdýr.
3.5. Sýnýfta Etkili Yönetme ve Kiþilerarasý Ýliþkilere Rehberlik Etme
Sýnýf faaliyetlerinin çeþitli ve uygun bir hýzda ilerlemesini saðlayýn.
Sözlü ve sözlü olmayan ifadeleriniz istenen öðrenci davranýþýný pekiþtirmelidir. Öðrencilere nazik davranýn. Öðrencilerle ilgilenirken adil ve tarafsýz olun. Doðru ve yanlýþ davranýþlar için sözlü geri bildirimde bulunun. Öðrencilerden beklediðiniz davranýþý dikkate almayýn. Uygun olmayan davranýþta bulunan öðrencilerle ilgilenin. Öðrencilerin davranýþlarýna uygun uygulamalarda bulunun.
Sizinle öðrencileriniz ve öðrencilerin de kendi aralarýnda yakýnlýk ve dostluk belirtileri olmalýdýr. Öðrenciler diðerlerinin fikirlerini kibarca kabul veya reddetmelidir. Sabýr ve anlayýþ gösterin. Ýðneleyici ve alaycý bir dil kullanmayýn. Ayrýca zamana ve açýklamaya ihtiyaç duyan öðrencilere sabýr ve ilgi gösterin. Davranýþlarýnýzla öðrencilere sabýr ve ilgi gösterin. Davranýþlarýnýzla öðrencilere problemlerinin anlaþýldýðýný gösterin.
Ýyi bir görev zamanlamasý yapýp, ders zamanýný uygun bir þeklide kullanmalýsýnýz. Derslerinize hemen baþlayýn. Gecikmelerden ve ilgisiz konulardan kaçýnýn.
3.6. Öðrencilere Öðrendiklerini Pekiþtirme ve Uygulama Fýrsatý Verme
Öðrencileriniz derste öðrendiklerini uygulama noktasýna getirmelisiniz. Bunun “sonucu” ulaþtýrma da diyebiliriz. Sonuç dersin içerik özetinden daha kapsamlý bir durumdur. Sonuç, öðrencilere sýnýfta anlatýlan geçmiþ bilgi ile yenisi arasýda baðlantý kurmada yardýmcý olur. Sonuç, öðrencilere ihtiyaç duyulan baþarý hissini vermelidir.
Öðrencinin pratik ve uygulamalarý öðretme öðrenme sürecinin bir parçasý olmalýdýr.
3.7. Öðretileni Sýnama.
Öðrenci performans hedefleri, öðretilen içerik ve, deðerlendirme test sorularý arasýnda üç yönlü bir performans uyumu olduðundan emin olun. Diðer bir anlatýmla, öðretim öðrencilerde istenen davranýþ deðiþikliklerine yönelik olmalýdýr. Deðerlendirme teknikleri / maddeleri hem içerik hem de öðrenci performans hedefleriyle uyumlu olmalýdýr.
Bölüm 4 :
Öðrenci Öðrenmesini Nasýl Deðerlendirmeliyim?
4.1 Deðerlendirme Nedir?
Sözlük deðerlendirmenin anlamýný anlamamýzda yardýmcý olmak için bize bir çok kelime ve deyim verecektir: deðer biçme, tahmin etme, ölçme, oranlarýna deðerlendirme, deðer, önemini belirleme gibi.
Seçtiðimiz kelime veya taným ne olursa olsun, birþeyi deðerlendirmek için bilgiye ihtiyaç vardýr. Ýstediðimizin bilgi türü de kullanacaðýmýz deðerlendirme tekniklerini belirler.
Sýnýf öðretmeni olarak bu bilgiyi ölçme sonuçlarýný en azýndan iki önemli amaç için kullanacaðýnýzý umuyoruz. Ýlk olarak, öðrencilerin ulaþtýðý bilgi ve beceri düzeyini belirlemek, ikinci olarak da öðrencilerin bu bilgi ve becerilere nasýl ulaþtýklarýný veya eðer ulaþamamýþlarsa bunun nedenlerini tespit etmek.
4.2 Öðrenci Öðrenmesini Neden Deðerlendiririz?
Deðerlendirme, eðitim sisteminin baþarýsý ve kaynak tahsisi konusunda kararlar verilmesinde bir araç vazifesi görür. Deðerlendirme, öðrenmeyi teþvik eder ve öðretimin iyileþtirmesine yönelik bilgiler saðlar.
1. Öðrenenler Ýçin Önemi
Öðrenme ve beceri geliþtirmeyi teþvik eder.
Öðrencilerde öðrenme arzusu uyandýrýr ve bireysel öðrenci geliþmesinin ölçüsünü belirler.
2. Öðretmenler Ýçin Önemi
Öðretmenlere öðretmenlerinin güçlü ve zayýf yanlarýný belirlemeleri için bilgi saðlar.
Öðrenciler hakkýnda bilgi verir. Hangi öðrenciler istenilen bilgi ve becerilere sahiptir? Öðrencilerin öðrenmede güçlük çektikleri bilgi ve beceriler nelerdir?
3. Ýdareciler Ýçin Önemi
Karar vermede hayati önem taþýyan bilgiler verir.
Kaynak tahsisi, fiziki kapasite, personel geliþimi ve araç gereçlere yönelik bilgi verir.
4. Ýþverenler Ýçin Önemi
Ýþverenler öðrencilerin baþarýlý olmasý gereken standartlarýný oluþturulmasýna yardýmcý olur.
Performans deðerlendirmelerini sonuçlarý iþverenlere öðrencilerin istedikleri becerilere sahip olduðunu gösterir.
4.3 Neler Deðerlendirilmelidir?
Öðrenciler aþaðýdaki üç öðrenme alanýný da deðerlendirilmelidir.
Zihinsel davranýþlar
Psikomotor davranýþlar
Duyuþsal davranýþlar.
Üç Öðrenme Alanýndaki Öðrenci Davranýþlarýný Nasýl Deðerlendirebilirim?
1. Zihinsel Öðrenmelerin Deðerlendirilmesi
Zihinsel öðrenmeler, prensipler, kavramlar ve problem çözmek için gerekli olan genellemeler gibi belirgin bilgi birikimi gerekli en performanslar içerir.
Zihinsel alandaki öðrenmelerin deðerlendirmesine yönelik test sorularýnýn geliþtirilmesi þu beþ basit aþamanýn kullanýmýný içerir.
1. Ölçülecek öðrenme hedeflerini belirleyin ve bu hedefleri bir kaðýda veya planlama formuna listeleyin.
2. Gerekirse, ölçme aracýndan kapsanacak belirli içeriði belirlemek için ilgili ders planlarýný veya öðrenme paketlerini inceleyin.
3. Kaç tane sorunun hazýrlanacaðým belirleyin. Bir sýnav için hazýrlanacak soru sayýsý, sýnava tabi tutulacak öðrenme hedeflerinin miktarý, zorluðu ve önemine göre belirlenir.
4. Sýnav soru türlerini seçin : doðru – yanlýþ çoktan seçmeli eþleþtirme, kýsa cevaplý veya yazýlý (esasay). Sýnav sorularý öðrenme hedeflerine dayalý hazýrlandýðýndan, hedeflerinde kullanýlan davranýþ ifadelerinin incelenmesi ulaþýlmasý gereken bilgi seviyesinin ne olduðunu ortaya koyar. Bu ayrýca, kullanýþlý bir soru formatýný geliþtirmenize yardýmcý olur. Þekil 5, uygun sýnav türünün seçilmesinde yardýmcý olacaktýr.
5. Öðrencilerin sorularý cevaplama süresi, cevaplarý incelemek puanlamak ve not vermek için gerekli zaman miktarý, ölçme ortamý ve doðru cevabý tahmin etme ihtimali gibi faktörler dikkate alýnmalýdýr. En iyi sýnav-soru formatýna karar verdikten sonra istenilen davranýþlarý ölçebilecek nitelikli sorularýn yazýlmasý aþamasý gelir. Þekil 6 farklý test maddelerinin geliþtirilmesine yönelik deðiþik öneriler içermektedir.
2. Psikomotor Alandaki Öðrenmelerin Deðerlendirmesi
Bir çok mesleki beceri, belirli fiziksel faaliyetleri yapabilme anlamýna gelen psikomotor davranýþlarý içerir. Psikomotor davranýþlar, nesnelerin, araç – gereçlerinin kullanýmýný içerir.
Zihinsel yetenekleri ölçen sýnavlarýn aksine, beceriye dayalý sýnavlar, öðrencinin birþey yapabilme yeteneðini ölçerler. Örneðin, öðrencinin bir iþi yapma yeteneði, davranýþý gözlenerek deðerlendirirler. Sýnavda öðrenciden bir iþ veya iþlemi yapmasý istenir ve yapýlan iþ veya iþlem önceden belirlenmiþ bazý standartlara göre deðerlendirilir.
Performansa dayalý testlerin çoðu, derecelendirme ölçeði veya kontrol listesinden oluþur.
Performans testleri deðiþik formatlarda olabilir. Ancak, performans testlerinin çoðu aþaðýdaki bölümlerden oluþur.
* Ýþ / iþlem tanýmý, sýnavýn uygulanacaðý performans þartlarý, performans standartlarý, sýnav yönergeleri, puanlama prosedürleri, kriterler kontrol listesi.
Þekil 5: Davranýþ ve Ýlgili Sýnav Sorusu Türleri
Hedeflerinde Doðru Çoktan Eþleþtirme Kýsa Yazýlý Yanlýþ Seçmeli Cevap (Essay)
Belirtilen
Davranýþ Türü
Belirleme
Tanýmlama
Tartýþma
Tarif etme
Seçme
Ayýrt etme
Çözme
Geliþtirme
Yerleþtirme
Yapma
(oluþturma
Genelleþtirme
3. Duyuþsal Alandaki Öðrenmelerin Deðerlendirilmesi?
Duygusal beceriler, bireyin iþinde baþarýlý olmasý için gerekli tutum ve deðerleri içerir. Bu tutum ve deðerler bireyin görevinde baþarýlý olmasý için gerekli devamlýlýk, dakiklik, istek, canlýlýk ve iyimserlik gibi davranýþlar içerir.
Duyuþsal alanda, diðer insanlara, farklý fikir veya olaylara yönelik duygu, tutum veya duyarlýlýk göstermek için gerekli olan performansý ölçeriz.
Genellikle öðrencinin duygusal davranýþýný (Örneðin, diðerleriyle çalýþmaktan hoþlanýp hoþlanmadýðýný) doðrudan gözleyemeyiz. Duyuþsal alan hedefleri için test maddeleri genellikle ya öðrencinin tercihlerini belirtmesini gerektirir ya da öðrenci, öðrencinin davranýþlarýný gözler ve bu gözlem dayalý olarak öðrencinin tavýr ve tutumlarý hakkýnda yargýda bulunur. Örneðin üç ayrý durumda kendi isteðiyle arkadaþlarýna yardým etmiþse, öðretici bundan öðrencinin baþkalarýna yardým etmeden hoþlandýðý sonucunu çýkarýr. Bu belirtilen veya gözlenen davranýþlardan, tutumlar hakkýnda yargýda bulunabilir.
Bölüm 5 :
Öðretmen Öðrenci Ýliþkisini Nasýl Yönetmeliyim?
Yetersiz Ýliþkilerin Sebepleri
5.1 Ýstenmeyen Öðrenci Davranýþlarýnýn Genel Sebepleri
Öðretmen davranýþlarý, okul çevresi, ev ortamý ve öðrenci kiþiliði, istenmeyen öðrenci davranýþlarýnýn oluþmasý veya engellenmesinde etkileþimde bulunur.
Öðretmenliðe yeni baþlayanlar ve yeni bir sýnýfa giren tecrübeli öðretmenler için okulun ilk birkaç haftasýnda kötü bir baþlangýç yapmak, istenmeyen öðretmen öðrenci iliþkilerinin geliþmesine sebep olur.
Öðrencilerin kural ve prosedürlere uymasý ve görevlerini tamamlamadaki baþarýsýzlýklarý istenmeyen iliþkilerin geliþmesine ve nihayetinde öðrencilerin daha az öðrenmelerine yol açar.
5.2 Olumlu Öðretmen – Öðrenci Ýliþkileri Oluþturma
1. Öðretmen Davranýþ Sýnýf Öðrenmesini Etkiler
Öðretmenin hem kiþiliði hem de davranýþý öðrencilerin davranýþýný etkiler. Bu yüzden, öðretmenler davranýþlarýyla sýnýfta öðrenmeye elveriþli bir hava oluþturmaya çalýþmalýdýr. Öðrenmeye elveriþli bir sýnýf ortamý birçok öðrenci davranýþ problemlerini ortadan kaldýrýr.
Öðrenci davranýþlarý üzerinde olumlu etkisi olan bazý belirgin öðretmen davranýþlarý:
? Öðrencilere saygý duyun. Bazý öðrenciler kendilerine olan güvensizliklerinden uygun olmayan davranýþlarda bulunurlar veya baþarýsýz olurlar. Öðrencinin öðretmeninin kendisine deðer verdiðini görmesi, olumlu davranýþlarý göstermesine neden olur.
? Derste rahatça soru sorulmasýna izin verin.
Öðretmenin sözel davranýþlarýnýn öðrenci davranýþý üzerinde önemli bir etkisi vardýr. Öðretmenin sözlü davranýþý, öðrenen dayalý olarak sýnýflandýrýlabilir.
? Öðrencilerin söylediklerini veya sorularýný kabul etme/açýklama.
? Problem çözücü açýklama veya sorular. Bu tür tepkiler tedirgin etmeyen bir öðretmen rolünü yansýtýr.
2. Sýnýf Davranýþ Standartlarý Oluþturun.
Öðrenciler, bireysel veya grupla çalýþýrken kendilerinden ne beklendiðini açýkça anlamalýdýrlar.
Sýnýf, ve/veya lâboratuvar için önerilen bazý uygulamalar:
? Davranýþ standartlarý geliþtirin ve bunlarý kullanarak iletiþim kurun.
? Davranýþ standartlarýnýn nasýl algýlandýðýný deðerlendirin.
? Davranýþ standartlarýnýn etkinliðini deðerlendirin.
3. Motive Edici Faaliyetler ve Þartlar Saðlayýn.
Birçok baþarýlý, tecrübeli öðretmen, öðrencilerin (özellikle de yetiþkin olanlarýn hayattaki amaçlarýný gerçekleþtirmek için motive edilmeleri gerektiðinin bilinmesidir. Öðrencileri motive eden unsurlardan biri öðretmenin öðrenme konusuna karþý tutumudur. Kendini öðretmeye adama, sabýr ve öðrencilerle samimi olarak ilgilenme, etkili öðretmen niteliklerinden bazýlarýdýr. Bu nitelikler hakkýnda daha geniþ bilgi için þekil 7’yi inceleyin.
Þekil 7, iyi bir öðretmen olabilmek için gerekli olan üç önemli yeterliði açýklar. Bunlar : “Parçasý olma”, “Hakim olma imajý” ve “Öðrenci merkezli olma”dýr.
Diðer bazý öneriler:
? öðrencinin yaptýðý iþe ilgi gösterin; gerektiðinde de bizzat yardýmcý olun.
? açýk olun.
? acele etmeyin, konularý öðrenci seviyesine uygun bir hýzda sunun.
? deðiþik yöntem ve materyaller kullanýn.
? öðrenciler hedefleri ve bunlarýn önemini açýklayýn.
? öðrencilerin tartýþma , ödev ve grup çalýþmalarý ve planlamasý yoluyla öðrenme sürecine katýlmalarýný saðlayýn.
? öðrencilere amaçlarý tanýmlayacak ve geliþtirecek sorumluluk verin ve yardým edin.
geri bildirimi teþvik edin.
? öðrencileri nasýl deðerlendirecekleri konusunda bilgilendirin; not verme öðretmenler için güçlü bir motive etme aracýdýr.
5.3 Öðrencinin yanlýþ davranmasýný engellemede yardýmcý olacak bazý ek öneriler.
1. Öðrencilerinizle dostluk kurun.
? Öðrencilerin onlarýn yararýna çalýþtýðýnýzý bilmelerini saðlayýn.
? Her öðrencinin kiþisel problemleri ve endiþeleriyle ilgilenin.
? Bütün öðrencilere eþit ve saygýlý davranýn.
2. Sýnýfýn moral düzeyini ve baðlýlýðýný artýrýn
? Bütün sýnýfý içeren faaliyetler organize edin, alan gezisi gibi.
? Grup olarak karar almaya ve grup içinde sorumluluk almalarýna fýrsat verin.
? Her öðrenciye beklentilerinizi açýkça belirtin.
3. Öðrencilerle iliþkilerde ve deðiþik durumlarda tutarlý ve tavýr sergileyin.
4. Yanlýþ bir davranýþý kiþiselleþtirmeyin.
? Yanlýþ yapan öðrencilerin, kendisinden deðil davranýþlarýndan hoþlanmadýðýnýzý anlamasýný saðlayýn.
5. Öðrencilerle etkili iletiþim kurun.
? Etkili konuþun.
? Öðrencilere kendilerini ifade etme fýrsatý tanýyýn.
6. Yanlýþ davranýþýn nedenini belirleyin.
7. Kurallar, belirli bazý þartlar altýnda öðrenci davranýþlarýný deðiþtirebilir.
? öðrencilerin kurallarý bilmesini saðlayýn.
? öðrencilere kurallarý geliþtirme imkan tanýyýn (sahip olma duygusu geliþtirir.)
? sadece etkili bir öðretim için gerekli kurallarý geliþtirin.
Kýsa, farklý kapsamlý bir kural :
Hiç kimse beni öðrenmek isteyen birine birþey öðretmekten alýkoyamaz. Hiçkimse öðrenmek isteyen birini öðrenmekten alýkoyamaz.
8. Okul ortamýný deðiþtirin
? Sýnýf atölye veya lâboratuvarý öðretime en uygun þekilde düzenleyin.
? Temiz, çekici bir ortam, güvenlik ve disiplin duygusu verir.
Özetle davranýþ problemlerini ele almada temel ilke, objektif ve tutarlý olmak ve kiþisel olmamaktýr.
Þekil 7 :Ýyi Bir Öðretmenin Sahip Olmasý Gereken Üç Önemli Yeterlilik
1. Parçasý (içinde) olma :
? Çevreyle uyumludur.
? Öðrenci hareket ve tepkilerini tahmin eder.
? Sýnýfýn gittiði yönünün ve düzeyinin bilicindedir.
2. Sorumlu olma imajý :
? Sýnýf faaliyetlerinin zamanýný ve yönünü yönlendirir.
? Yeterli düzeyde kontrol ve organizasyona sahiptir.
? Öðretmeyi sever, kendinden emindir.
3. Öðrenci Merkezli olma :
? Ders, öðrencilerin mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlarýna göre þekillendirilir.
? Öðrenme faaliyetlerinde öðrenci sorumluluðunu yaratýr.
? Terbiye, sevgi ve öðrenme atmosferi yaratýr.
Bölüm 6 :
Bir Öðretmen Olarak Okul ve Çevredeki Rolüm Nedir?
6.1 Okul Sisteminin Ýçerisinde Çalýþma
1. Okulunuzun yönetim düzenini belirleyin ve bundan faydalanýn.
Ýdarecilerinizin kim olduðunu ve hiyerarþi düzeninin öðrenin.
Her bir idarecinin görevleri ve sorumluluklarý hakkýnda bilgi edinin.
Grup öðretmeninden veya idarecinizden yardým isteyin. Durum kontrolünüzden çýkýncaya kadar beklemeyin. Onlar size öðretim sorumluluklarýnýzda yardýmcý olmak için oradalar. Yardým istemek baþarýsýz bir öðretmen olduðunuzu göstermez. Aksine, baþarýlý bir öðretmen olmak istediðiniz anlamýna gelir.
2. Okulunuzun kurallarýný, yönetmeliklerini ve politikasýný öðrenin ve bunlara uyun.
Bir çok okul yeni öðretmenlerine okulda yürürlükte olan kural, yönetmelik ve politikalarýn bir kopyasýný verecektir. Eðer böyle bir þey almadýysanýz, bölüm baþkanýnýzdan veya idarenizden bir tane alýn veya okumak için bir tane isteyin.
Eðer bir kuralý, yönetmelik, maddesini veya politikayý anlamazsanýz, idarecinizden açýklamasýný isteyin. Anlamadýðýnýzda soru sormaktan tereddüt etmeyin. Þimdi anlamanýz dönem içinde olabilecek utandýrýcý þeyleri veya problemleri engelleyecektir.
3. Öðretmen arkadaþlarýnýzla iyi iliþkiler kurun.
Okulda baþka yeni öðretmenler de olacaktýr. Onlarýn da sizinki gibi sorunlarý ve endiþeleri olacaktýr. Onlarla tanýþýn. Ýsimlerini ve konu alanlarýný öðrenin.
Okuldaki tecrübeli öðretmenlerle de iyi iliþkiler kurun. Onlar da “yeni öðretmen” olma tecrübesini yaþadýlar. Sizinle paylaþacak çok þeyleri olacaktýr.
4. Okuldaki her çeþit faaliyete yardýmcý olmak için hazýr ve istekli olun.
Eðer okul “geleneklerini” öðrenmek için çaba sarfederseniz, okulunuzda öðretmen olarak daha çabuk kabul edileceksiniz.
Okulun geleneksel faaliyetlerine en iyi nasýl yardýmcý olacaðýnýzý belirleyin. Katkýda bulunacaðýnýz özel yetenek ve beceriniz olacaktýr. Bunlar diðer öðretmenler ve idareciler tarafýndan memnuniyetle karþýlanacaktýr.
Bazý faaliyetler okul saatlerinin dýþýnda yapýlacaktýr. Bu faaliyetlerine, sýnýf öðretmenizin niteliðini olumsuz etkilemeyecek þekilde, elinizden geldiðince katýlmak sizin profesyonel sorumluluðunuzun bir parçasýdýr.
6.2 Okul çevresi
1. Okul – Çevre Gruplarýna Katýlýn.
Bazý okullar, aileler ve öðretmenlerden oluþan destek gruplarý organize etmiþtir. Bu tip bir grubun olup olmadýðýný belirleyin. Amaçlarýný öðrenin.
Eðer bu gruplarýn amaçlarýna uygun katkýda bulunacaðýnýza inanýyorsanýz, en azýndan birine katýlýn. Bu grubun çýkarlarýna en iyi nasýl hizmet edebileceðinizi belirleyin.
2. Yerel Ýþyerlerinde Alýþveriþ Yapma.
Ýþ adamlarý ve iþyeri sahipleri ticaretinizden memnun kalacaktýr.
3. Yerel iþ adamlarý ile iyi iliþkiler kurun.
Birçok iþ adamý okullarý desteklemek ister. Fakat bazen okullara nasýl yardýmcý olabileceklerini bilemeyebilirler.
Ýþ adamlarýyla iyi iliþkiler kurarak, okulun ihtiyaçlarýný öðrencileri eðitmek için okulun ne yapmak istediðini ve yerel iþlerini iyi eðitimli vatandaþlardan neler kazanabileceðini daha iyi anlatabilirsiniz.
Birçok iþyeri sahibi öðrencilerinizle iþyerlerini ziyaret etmenize fýrsat tanýyacaklardýr, böylece öðrenciler çevre ve çeþitli mesleki kariyerler hakkýnda daha fazla bilgi edineceklerdir.
Çeþitli iþ adamlarýyla iyi iliþkiler kurduktan sonra onlara öðrencilerinizin öðrendiklerini iþyerlerinde uygulayýp uygulayamayacaklarýný sorun. Öðrencileriniz ve aileleri sizin bu çabalarýnýzdan memnuniyet duyacaktýr. Elbette bu çalýþmalardan iþyeri sahipleri de memnun kalacaktýr.
7. BÖLÜM :
HER YÖNÜYLE ÖÐRETMEN OLABÝLME ÖZETÝ
7.1 Her Yönüyle Öðretmen Olabilme Nedir?
Öðretme, açýklanabilen bir davranýþtýr. Öðretme, deðiþtirilen bir davranýþtýr. Öðretme iþlemini yönlendirmektir.
Yukarýdaki üç cümle her yönüyle öðretmen olabilmenin ne olduðu hakkýnda pekçok þey ifade etmektedir. Çocuklarýmýzý, gençlerimizi ve yetiþkinlerimizi eðitecek kiþilerin, bu kiþilere istendik davranýþlarý en iyi nasýl kazandýrabilecekleri konusunda bilgi ve beceri sahibi olmalarý gerekir.
Yaþ düzeyi ne olursa olsun, eðer öðrencilerin profesyonel davranýþlar, beceriler ve anlayýþlar kazanmalarý gerekiyorsa, öðrencilerin de bu yetenek ve nicelliklere sahip olmalarý gerekir. Öðretmen, ahlâklý, koruyan, etkin ve bütünleþtirici bir insan olmalýdýr. Daha azýný kabul etmemeliyiz.
Öðretim açýklanabilen ve deðiþtirebilen bir davranýþtýr. Bu kýlavuz kitapta yeni baþlayan öðretmenlere, bir öðretmenden beklenen istendik davranýþlarý açýklamaya çalýþtýk. Etkili bir öðretmenin sahip olmasý gereken temel pedagojik becerileri tanýmladýk ve açýkladýk.
Bu kýlavuz kitabý, anlatýlan temel kavramlarýn/ilkelerin/becerilerin kýsa bir özetiyle kapatmak istiyoruz. Sizi bu bölümdeki kalan sayfalarý dikkatle incelemeye davet ediyoruz. Çünkü bu özetler her yönüyle öðretmen olabilmenin ne olduðunu daha iyi anlamanýza yardýmcý olacaktýr.
7.2 Ýyi Bir Öðretmenin Sahip Olmasý Gereken Üç Önemli Yetenek (Þekil 7’nin daha geniþ bir açýklamasý)
1. Parçasý (Ýçinde) olma:
? Sýnýf problemlerine yol açacak sözel ve sözel olmayan davranýþlarýn (dikkatsizlik, sýkýntý gibi) farkýnda olur.
? Öðrenci davranýþ ve tepkilerine dikkat ederken sýnýfýn normal düzenini koruyabilir.
? Sýnýfta ve bireylerde neler olup bittiðini hisseder.
? Öðrencilerden geri bildirim olarak uygun müdahâle ve uyarlamalarda bulunur.
? “Akýllý”, öðretimin, öðrenmenin, öðretilen konunun ne olduðunu, insanlarý ve öðrencileri bilir ve bu bilgiyi sýnýfýn düzenini saðlamada kullanýlýr.
? Duygulara önem verilebilir; öðrencileri önemser ve bunu da hareketlerin ve sözlerin yardýmýyla gösterebilir.
? Öðrencileri olumlu yorumlarla destekler, böylece de onlarý öðrenme iþleminin içine doðru çeker.
? Espri yapar, istekli anlatýr.
? Öðrencilerle hem bireysel hem de grup açýsýndan yakýn iliþkiler kurduðu için sorularý ve yorumlarý yeniden ifade edebilir.
? Konu alanýndaki yeni geliþmeleri takip eder.
? Konu alanýndaki yeni geliþmeleri takip eder.
? Amaçlý hareket eder; hareketlerini ve hýzýný sýnýf hareketlerine göre ayarlayabilir (oturmak, kalkmak veya yürümek gibi).
? Okul çevresinde ne olup bittiðinden haberdar. Çevreden veya öðretilen öðrencilerin mevcut ilgilerinden örnekler seçer.
? Okul, çevre, bölüm ve öðrencilerin tarihini ve özgeçmiþini inceler.
? Diðer öðretmenler ve çevredekilerle iletiþim kurar; meslektaþlarýnýn en iyi becerilerinden yararlanmaya çalýþýr.
2. Hakim (yönetici) olma imajý:
? Ýlgi çekici anlatýmlarda bulunur, öðrencinin ilgisini çeker.
? Tartýþmayý akýllýca yönetir; kolaylaþtýrýcýdýr.
? Davranýþlarýnda ciddidir!
? Ne olup bittiðinin üzerinde durur. Öðrenci davranýþ ve tepkilerini tahmin eder.
? Öðrenci ihtiyaçlarýnýn bilincindedir; tepki göstermeden önce hislerini kontrol eder.
? Amaçlý hareket eder; sözsüz iletiþim kurabilir.
? Soru ve yorumlara sözel olduðu kadar sözsüz de tepki gösterir.
? Herkesin rahatça duyabileceði, fakat rahatsýz etmeyen bir ses tonuyla konuþur.
? Anlaþýlýr yönerge ve kelimeler kullanýlýr. Hedefler açýkça görünebilir.
? Öðrenci isimlerini bilir ve kullanýr.
? Gerektiðinde espri yapar.
? Sýnýf içerisinde olan önceki olay ve yorumlarý hatýrlar ve bunlara atýfta bulunur.
? Mantýklý düþünür ve iletiþim kurar.
? Gerekli araç-gereçleri hazýr durumda bulundurur.
? Sýnýfta ve bireylerde neler olup bittiðini hisseder.
? Dostçadýr; ama belirli sýnýrlarý vardýr.
? Sýnýfta ve lâboratuvarda uygun kontrol ve organizasyon düzeyi vardýr.
? Öðrencilerine baþarýlý olmalarý konusunda güvenir.
? Öðretim iþinde ciddidir. Kendini sevilen, deðerli ve iþini iyi yapan biri olarak görür.
? Amaç ve baþarýlarda grup mesuliyetini teþvik eder.
? Öðrencilerin tecrübelerinden yararlanýr.
? Hatalarýný ve eleþtirilerini dikkate alýr.
3. Öðrenci Merkezli Olma
? Daha faydalý olabilmek için her öðrenci hakkýnda bilgi sahibi olmak ister.
? Öðrencilerle kiþisel birþeyler paylaþýr; Ýki – yönlü bir iliþki oluþtururlar.
? Ünite ve günlük ders planlarý öðrencinin mevcut ve gelecekteki ihtiyaçlarýný karþýlayacak þekilde hazýrlanmýþtýr.
? Öðrencilerin sýnýf, ders ve problem çözme ve öðrendiklerini uygulama becerileri kazandýrmaya çalýþýr.
? Her bir öðrenciyi tek tek tanýmaya çalýþýr. Okul faaliyetlerine katýlýr; öðrencilerle etkileþimde bulunur.
? Zaman zaman öðrencilere öðrenme sürecini yönlendirme ve kontrol etme fýrsatý verir.
? Öðrencilerin sahip olduklarý iyi özellikleri keþfeder ve dikkatleri bu özellikleri çeker.
? Bilgilerin uygulamasýný teþvik eder.
7.3 Öðretimsel Baðlantý Etkili Öðretim Araçlarýnýn (4 x 8)denklemi
A. Öðretmenin dört görevi :
1. Öðretme
2. Ýdare ve yönetim
3. Meslek/Konu alaný uzmanlýðý
4. Öðrenci danýþmanlýðý
B. Dört müfredat planlama kararý
1. Kime öðretilecek?
2. Ne öðretilecek (kime)?
3. Ne zaman öðretilecek (ne kime)?
4. Ne kadar öðretilecek (ne, kime, ne zaman)?
C. Planlama sýrasýnda her bir öðrenci için sorular
1. Neredeyiz?
2. Nereye gidiyoruz?
3. Oraya ulaþabilmek için hangi adýmlarý atmalýyýz?
4. Ulaþtýðýmýzý nasýl anlarýz?
D. Ders planlamasýnda dört aþama
1. Hazýrlýk
2. Sunu
3. Uygulama
4. Deðerlendirme
E. Öðrenme süresinde dört aþama
1. Uyarýcýyý sunma
2. Uyarýcýyý algýlama
3. Uyarýcýyý alma
4. Algýlara dayanarak hareket etme (öðrenme oluþur)
F. Öðrenci merkezli ders planlamasý ve öðretime dört – sorulu yaklaþým
1. ..... ne kadar önemlidir?
2. ...... ne gibi sorunlarýnýz oldu?
3. Bu problemleri engellemek ve/veya düzeltmek için neyi bilmeli veya ne yapmalýyýz?
4. Bu bilmeniz veya yapmamýz gerektiðini söylediðimiz her “þey” için ne tür kesin bilgilere ihtiyacýmýz var?
G. Performans hedeflerinin dört nedeni
1. Öðrencilere kazandýrmayý planladýðýmýz davranýþlardan öðrencilerce önceden sahip olmalarýnýn olup olmadýðýný belirlememize yardýmcý olur.
2. Belirli bir ders veya ünite sonunda öðrencilerden beklenen davranýþlarý tanýmlayabiliriz.
3. Etkili bir öðrenme için gerekli materyaller ve öðrenme tecrübelerinin seçim ve düzenlemesine temel teþkil eder.
4. Öðrenci baþarýsýnýn ölçmesi ve deðerlendirmesinin bir ölçüt görevi görür.
H. Yeterliliðe dayalý ve daha geleneksel öðretim programlarýnýn farklýlýk gösterdiði dört temel yol :
1. Öðrencilerin / kursiyerlerinin ne öðrendiði?
2. Her bir yeterliliðin nasýl öðrenildiði?
3. Bir yeterlilikten diðerine ne zaman geçiyorlar?
4. Öðrenciler /kursiyerler yeterliklere sahip olup olmadýklarý (belirleme ve rapor etme)
7.4 Her Öðretmen için Önemli Olabilecek Kavramlar
1. Öðrenmek, daha önceden hiç yapmadýðýmýz birþeyi yapabilmek ve bunu tekrar yapabilecekleri kadar iyi hatýrlamaktýr. Baþka bir anlatýmla, zihinsel psikomotor ve duyuþsal öðrenme alanlarýndaki davranýþlarýnda deðiþiklik anlamýna gelir.
2. Öðretmek, öðrenme sürecini yönlendirmek demektir.
3. Bir ders planlamak, sýnýfta veya lâboratuvarda olmasýný istediðiniz þeyleri önceden düþünmek demektir.
4. Ders planý, sýnýfta veya lâboratuvarda olmasýný istediðiniz þeylerin adým adým yazýlý olduðu bir rapordur.
5. Ýyi bir öðretmen mümkün olduðunca çok sayýda öðrenme ilkeleri kullanýlan bir öðretim metodu seçer :
? Öðrenme, motivasyona baðlýdýr.
? Öðrenme, öðrenme kapasitesine baðlýdýr.
? Öðrenme geçmiþ ve þu anki deneyimlere baðlýdýr.
? Öðrenme, öðrencinin aktif katýlýmýna baðlýdýr.
? Öðrenme, problemi çözümüyle pekiþtirilir.
? Öðrenme, samimi bir atmosferle pekiþtirilir.
? Öðrenme, yenilik, deðiþiklik ve mücadeleyle güçlendirilir.
? Öðrenme, kiþinin kendisinden ne gibi davranýþlar beklendiðini bilmesiyle pekiþtirilir.
6. Ýyi bir öðretmen öðrencisinin sorusunu her zaman cevap verir” (sözlü veya sözsüz) : “Bugün bana öðretmeye çalýþtýðýnýz þeyi neden öðrenmeliyim?”
7. Ýyi öðretim, öðrenci davranýþlarýnda istenen kalýcý deðiþiklikleri meydana getiren bir öðretimdir.
8. Ýyi bir öðretmen insanlarýn yaptýklarý þeyleri neden yaptýklarýný anlar ve planlama, öðretme ve öðrencileri yönlendirme sýrasýnda bu anlayýþa baðlý kalýr. Ýnsanlar yaptýklarý þeyleri iki nedenle yaparlar: sahip olmadýklarý birþeye sahip olmak isterler ya da istemedikleri bir þeye sahiptirler.
7.5 Öðrencilerin Öðrenme Ýsteði Duymalarýna Yardýmcý Olma
A. Bazý Sebep Sonuç Ýliþkileri
1. Okullar, çocuklarýn gençlerin ve yetiþkinlerin öðrenmelerine yardýmcý olmak için vardýr.
? Öðrenme süreci yoluyla oluþur. Öðretmen, öðrenme iþlemini yönlendirir.
? Öðrenme iþleminde dört aþama vardýr. Uyarýcýyý seçme sunma uyarýcýyý alma, uyarcýyý algýlama ve algýlamalara dayanarak hareket etme.
? Dikkatin olmadýðý hiçbir aþamada öðrenme görülmez.
2. Öðrenme iþleminde öðretmen uyarýcýnýn seçimi ve anlatýmýndan sorumludur. Seçim ve anlatým öðrencinin uyarýcýya dikkat etme ve önem verme düzeyini belirler.
? Eðer öðrenci öðrenme faaliyetlerine dikkat etmiyorsa uyarýcý alýnamaz.
? Eðer uyarýcý alýnmazsa, algýlanamaz da.
? Eðer uyarýcý algýlanamazsa (anlam verilemezse), üzerinde hareket edilebilecek doðru algýlamalar da olmaz.
? Eðer algýlamalara dayalý hareket edilemezse öðrenme oluþamaz, davranýþlarýn da istenen deðiþiklikler oluþmaz.
3. Öðretmenin görevi öðrencinin dikkatini çekmek ve bu dikkati öðrencinin öðrenmek için kalýcý motive edici unsurlar geliþtirmesini saðlayacak þekilde korumaktýr.
? Öðretmen yetersizlik ihtiyaçlarýnýn yükünü ilgi/öðrenme ilkelerini kullanarak hafifletebilir (veya kaldýrýlabilir).
? Bu prensiplerden (ilgi ve öðrenme) “Öðrenciye merkeze alan planlama/öðretim/öðrenme süreci” aracýlýðýyla faydalanýr.
? Bu süreç öðrencide eleþtirici düþünmeye destekleyen teknikler kullanarak etkili bir þekilde uygulanabilir.
4. Etkili sýnýf ve lâboratuvar yönetimi, üç önemli öðretim yeterliliðine sahip olduðunuz ve bunlarý kullandýðýnýz taktirde gerçekleþebilir. Düþünce ve davranýþlarýnýzda “Parçasý (içinde) olma”, “Hakim (yönetici) olma imajý” ve “öðrenciye dayalý olma”.
B. Bazý Temel Öðrenme Ýlkeleri
1. Öðrenme motivasyona dayanýr.
Hiç kimse öðrenme isteði duymadan öðrenemez. Öðrenme isteði nihayetinde öðrencinin kendisinden gelmelidir. Öðrenme istek ya da arzusu, korku, ihtiyaç, doðuþtan gelen bir dürtü, merak, hedef, sýr önem veya bir baþka motive edici güçten kaynaklanabilir. Öðrenmenin büyük bir bölümü, kiþi bu istek veya arzularýný tatmin etme çabasýna girdiði zaman gerçekleþir. Bu nedenle, öðretmen öðrencinin öðrenmeye istekli hale gelmesine yardýmcý olmak için bu istek veya arzulardan yararlanacak öðrenme faaliyetlerine imkan tanýmalýdýr.
Baþarý, motive eden etkili bir güçtür. Ödüllendirildiðimizde (veya baþarýlar taklit edildiðinde) öðreniriz ve “cezalandýrýldýðýmýzda” öðrenmede baþarýsýz oluruz.
Ýlgi, öðrenmeyi motive eden önemli bir kaynaktýr. Motivasyon (ilgi), öðrenciler öðrendiklerinin faydasýný kavradýklarý zaman daha da güçlenecektir. Kiþi, kendi için anlam ifade eden þeyleri çok çabuk ve kalýcý bir þekilde öðrenir.
Bir organizma harekete hazýrsa, harekete geçmemek onun için acý verecektir, ya da harekete geçmeye hazýr deðilse, hareket etmek acý verecektir. Bu demek ki öðrencileri öðren-meye hazýrlamak için zaman ayrýlmalýdýr.
2. Öðrenme, öðrenme kapasitesine dayanýr.
Bireyler her açýdan birbirinden farklýdýr. Düþünüþleri, kiþilikleri, görünümleri ve tecrübeleri bakýmýndan farklýlýk gösterirler. Bu farklýlýklar zekâ, fiziksel olgunluk, sosyal beceriler, zihin beceriler, tutumlar, dürtüler, zevkler, korkular ve ümitler gibi baþka farklýlýklarý doðurur. Sonuç olarak, her insan uyarýcýlara kendine özgü tepkilerde bulunur. Dolayýsýyla, ayný uyarýya gösterilen tepkiler de farklý olacaktýr. Bu nedenle, öðretmen bir grupla öðrenciye herhangi bir þey yaptýrdýðýnda grubun bir kýsmý diðerlerine göre daha baþarýlý olacaktýr. Öðrenim hýzýnda ve öðretilenleri kavrama konusunda çok çeþitli farklýlýklar görülecektir.
Duygusal gerilimin ortadan kaldýrýlmasý da öðrenmenin verimini artýrýr. Öðrencinin gerginliðini azalmak için öðretmen arkadaþça davranmalý, öðrencinin baþarabileceði inanmalý, öðrenciyi olduðu gibi kabul etmeli ve öðrenciye güvenli bir ortam saðlanmalýdýr.
3. Öðrenme geçmiþ ve mevcut deneyimlere dayanýr.
Öðrenilen herþeye doðrudan doðruya öðrencinin tecrübe ve birikimine dayanýr. Yeni bir konu, öðrenci tarafýndan her zaman önceki bilgi ve deneyimlerini ýþýðý altýnda yorumlanýr. Zihin en iyi þekilde bilinenden bilinmeyene, deneyimden yorumlamaya, algýlamadan kavranýlana doðru çalýþýr.
4. Öðrenme, öðrencinin aktif katýlýmýna dayanýr.
Kiþi kendi çabalarýyla öðrenir. Ýnsanlar, yaptýklarýný ve gördüklerini, iþittiklerinden daha uzun süre aklýda tutarlar. Yaparak, yaþayarak öðrenme uzun süreli ve tam bir öðrenmeyi oluþturur.
Öðrenme sürecinde ayný anda iki veya daha fazla duyu organý kullanýldýðýnda, öðrenme kolaylaþýr ve daha kalýcý olur. Öðrenciler, düþünme yanýnda gözleriyle gördükleri, elleriyle dokunduklarý, kulaklarýyla duyduklarý, kaslarýyla aðýrlýðýný hissettikleri zaman daha iyi öðrenirler.
5. Öðrenme problem çözmeyle pekiþir.
“Problem çözmeye dayalý” öðretim yaklaþýmlarý öðrenmeyi geliþtirir. Önemli olan öðrencinin, öðrenme ve buna eþlik eden öðretim sürecinde konu anlatmak yerine soru sormaya ve araþtýrmaya dönük olmasýdýr. Bu yaklaþým öðretimi, konu merkezli olmaktan çýkarýp öðrenci merkezli yapar.
Her gün yaþamýmýzýn bütün alanlarýnda zorluk ve önem bakýmýndan farklýlýk taþýyan sorunlarla karþýlaþýyoruz. Problem – çözme ve karar verme iþi sabah uyandýðýmýz an baþlar ve gece uykuya daldýðýmýz ana kadar sürer. Sorunlarý çözme – kararlarý alma yeteneðiyle doðmayýz. Nasýl ki bize, matematik ve iletiþim becerileri öðretiliyorsa, bu yetenekte öðrencilere öðretilebilir.
Problem çözümünde, öðrenciye gerekli bilgiler bulmak sorunu yorumlamak ve analiz etmek için yardým edilir ve farklý düþünme yollarýný tanýmasýna imkan tanýnýr.
6. Öðrenme etkililiði geri bildirime dayanýr.
Geri bildirim, öðrencinin neler olup bittiði ve ne kadar iyi yapabildiðini belirlemesini saðlayan bilgi olarak ele alýnmalýdýr. Geri bildirimin asýl amacý öðrenmeyi motive etmektir. Öðrenciler, öðrenmede kaydettikleri ilerleme konusunda bilgi sahibi olurlarsa, baþarýsý bu bilginin olmadýðý durumlara oranla daha fazla artar. Pekiþtirilen veya ödüllendirilen (geri bildirim sonucu olarak) davranýþlarýnýn öðrenilmesi ihtimali daha fazladýr. Geri bildirim, öðrencinin öðrenme faaliyetine gösterdiði telkinin hemen ardýndan verildiði takdirde öðrenme daha etkili olacaktýr. Geri bildirim, öðrencinin davranýþý ile iliþkili olmalýdýr.
7. Informal bir öðrenme ortamý öðrenmeyi artýrýr.
Aþýrý yapýlanmýþ bir öðrenme ortamý bazý öðrencileri gerilime sokar. Dolayýsýyla, daha az format veya yapýlanmýþ bir öðrenme ortamý bazý öðrencilerde gerilimi azaltabilir.
Öðretmenin temel hedeflerinden birisi de, öðrencilerde rahatlýk ve kabul görme hissini saðlamaktýr. Öðretmen, öðrencilerin öðrenme ortamýný rahatça konuþabilecekleri, cevap verebilecekleri, tartýþabilecekleri, vb bir ortam olarak algýlanmasýný saðlamaya çalýþmalýdýr. Informal ve demokratik bir ortam kendi içinde bir son deðildir; bunlar verimli öðrenmeye fýrsat tanýyan þartlardýr.
8. Yenilik, çeþitlilik ve risk öðrenmeyi artýrýr.
Etkili eðitim faaliyetlerinin temelinde öðrencilerin ilgisini çekmek ve bunu sürdürmek yatar. Öðrencilerin, öðrenme durumuna gösterdikleri ilgiyi canlý tutabilmek için yenilik, çeþitlilik ve risk durumlarýndan en iyi þekilde faydalanmak gerekir.
Yeni ve uyarýcý bir deneyim kendi baþýna ödüllendiricidir. Çocuklar yeni ve farklý deneyimlerin arayýþýnda görünürler ve önerilen veya verilen bir ödül olmaksýzýn alýþýlmadýk bir deneyimden geçmek onlarý mutlu eder.
Öðrenme deneyimlerinde görülen çeþitlilikler öðrenmenin verimini artýrýr. Tek bir þeye sürekli ilgi göstermek gerginlik yaratýr ve duygusal açýdan gerginlik de öðrenmenin verimini azaltýr.
Öðrenciler baþarý elde etmenin mümkün olduðu ama kesin olmadýðý durumlarý yaratan iþleri üstlendiklerinde motive edilirler.
9. Öðrenme, birey kendisinden beklenen yeni davranýþýn ne olduðunu bilirse artar.
Kesin bir sonuca varmak, istiyorsanýz bunu doðrudan öðretin. Öðrencileriniz, sahip olmalarýný istediðiniz becerilere sahip olarak doðmuþ deðillerdir; diðer öðretmenlerde her zaman öðrencileri bize memnun edecek þekilde eðitecekleri konusunda güvenemeyiz. Eðer öðrencileriniz bilmelerini istediklerinizi bilmiyorlarsa, yapýlacak en yararlý þey bunlarý onlara öðretmektir.
Ders planlarý, öðrenci performans hedeflerine (dersin sonunda öðrencinin yapmasý beklenilenleri belirleyen hedef türüne) dayandýrýlmalýdýr. Öðretmen, bu hedefleri öðrenciyle paylaþarak, öðrenciyi kendisiden beklenen davranýþ deðiþiklilerinden haberdar eder. Sonuç olarak, öðrenme hýzlý ve uzun süreli gerçekleþir.
Derste yapýlan gösteriler bu öðrenme ilkesinin uygulamasýný gösterir. Öðretmen öðrencilere tam olarak ne yapacaklarý, bunu nasýl yapacaklarý sonuçtaki ürünün neye benzemesi gerektiðini göstererek, öðrencilerin hatalarýný hemen fark ederek zaman kazanmalarýný saðlar.
Öðretmen dersin baþýnda öðrencilerle “dersin sonunda yapabileceðiniz þey budur” bilgisini paylaþmalýdýr.