nejat
29-04-2006, 20:31
1-) Aşağıdakilerden hangisi olağan bilimin bir özelliği değildir?
A) Bilimsel başarı üzerine oturtulan araştırmalar olması
B) Doğayı, paradigmanın önceden oluşturduğu bilimsel çerçeveye sığdırma çabası olması
C) Varolan olgularla yetinmek düşüncesinde olması
D) Paradigma dışı kurallarında, çözüme ***ürmede etkili olduğunu kabul etmesi
E) Paradigmaya uymayan olguları göz ardı etmesi
--------------------------------------------------------------------------------
2-) Eskiçağdan beri yapılagelen duyu bilgisi-akıl bilgisi ayrımı, aşağıdakilerden hangisinin sorgulanmasına dayanmaktadır?
A) Bilginin nesnesinin varolup olmadığının
B) Bilginin nesnesine deney yoluyla mı, akıl yoluyla mı ulaşılacağının
C) Bilginin nesnesinin inanç konusu mu, tasarım konusu mu olduğunun
D) Bilginin nesnesinin tasarımlanıp tasarımlanmadığının
E) Bilginin nesnesinin gerçek olup olmadığının
--------------------------------------------------------------------------------
3-) Gözlediğim ilk kuğu beyazdı.
Gözlediğim onuncu kuğu beyazdı.
Gözlediğim on milyonuncu kuğu beyazdı.
O halde bütün kuğular beyazdır.
Bu akıl yürütme aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
A) Geçerli bir tümdengelim
B) Geçersiz bir tümdengelim
C) Geçerli bir benzeşim
D) Geçersiz bir benzeşim
E) Geçersiz bir tümevarım
--------------------------------------------------------------------------------
4-) Aşağıdakilerden hangisi islam mantıkçılarından biri değildir?
A) Farabi
B) İbn-i sina
C) Fahreddin Râzi
D) Mevlânâ
E) Gâzâli
--------------------------------------------------------------------------------
5-) Aşağıdaki filozoflardan hangisine göre, varlık felsefesinin işi “varolanı varolan olarak ele almak”tır?
A) Descartes
B) Wolff
C) Aristoteles
D) Kant
E) Thales
--------------------------------------------------------------------------------
6-) Her hareketin, her değişmenin gerçek bir çelişki taşıdığını bu nedenle çelişmezlik ilkesinin varlığın yasası olamayacağını ileri süren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hegel
B) Wolff
C) Leibniz
D) Kant
E) Aristoteles
--------------------------------------------------------------------------------
7-) Aşağıdakilerden hangisi anti-pozitivist bilim anlayışının ana savlarından biri değildir?
A) Doğa bilimleri ile insan bilimleri farklı gerçekliklerle uğraşırlar.
B) Tinsel dünya amaç-eylem bağlantısıyla kurulmuş bir dünya olduğundan, açıklanmayı değil anlaşılmayı bekler.
C) Tin bilimlerinin anlamaya çalıştığı dünya yazılı bir dünyadır. Bu nedenle bu bilimler yorumsama yöntemini kullanırlar.
D) Amaç-eylem bağlantılarından oluşan biricik oluşlar matematiğin genel kavramları ile incelenmelidir.
E) Anlama, geçmişin zihinde yeniden canlandırılmasını, geçmişte yaşamış kişilerle duygudaşlık kurulmasını gerektirir.
--------------------------------------------------------------------------------
8-)Popper’a göre, eleştirilen tutum aşağıdaki yöntemlerden hangisiyle oluşturulmuş kuramlarla iş görmelidir?
A) Tümevarım
B) Tümdengelim
C) Benzeşim
D) Hermeneutik
E) Deney ve gözlem
--------------------------------------------------------------------------------
9-) Aşağıdakilerden hangisi varolduğu halde gerçek değildir?
A) Anka kuşu
B) Baykuş
C) Oklu kirpi
D) Dinazor
E) Konuşan papağan
--------------------------------------------------------------------------------
10-) Norveç ve İsveç Kuzey Avrupa ülkeleridir.
Norveçliler Sarışın ve mavi gözlüdür.
O halde İsveçliler de sarışın, mavi gözlüdür.
Yukarıdaki akıl yürütme aşağıdakilerden hangisine örnektir?
A) Tümevarım
B) Benzeşim
C) Tümdengelim
D) Tasım
E) İkilem
--------------------------------------------------------------------------------
11-) I. İdealizm
II. Realizm
III. Materyalizm
IV.Akılcılık
V. Deneycilik
Yukarıdakilerden hangileri bilgi felsefesinin iki ana çizgisi olarak karşımıza çıkar?
A) I-II
B) II-III
C) III-V
D) IV-V
E) I-V
--------------------------------------------------------------------------------
12-) Bir önermenin doğruluk değerleri ile anlamlı olması aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
A) Doğru olmayan önermelerin anlamı da doğru olmaz
B) Bir önermenin doğru ya da yanlış olmasını anlamı belirler.
C) Anlamlı her önerme, doğruluk değeri açısından doğrudur.
D) Bir önermenin anlamlı olması, doğruluk değeri için yeterlidir.
E) Bir önerme doğru ya da yanlış olsa da, onu dile getiren cümlenin anlamlı olması gerekir.
--------------------------------------------------------------------------------
13-) İ.ö. 5.yy.da para ile ders veren, tartışma, tanıtlama ve çürütmeleri genel kurallara bağlamaya gerek duyanlar kimlerdir?
A) Sofistler
B) Aristoteles
C) Platon
D) Stoalılar
E) Amonias Sakkas
--------------------------------------------------------------------------------
14-) Aşağıdakilerden hangisi varlık kipleri arasında yer almaz?
A) Zorunluluk
B) Olumsallık
C) Çelişmezlik
D) Gerçeklik
E) Olanaksızlık
--------------------------------------------------------------------------------
15-) Aşağıdakilerden hangisi Popper’in görüşlerinden değildir?
A) Bir kavramı doğrulamaya giriştiğimizde çok sayıda doğrulayıcı örnek bulabiliriz.
B) Tümevarımda tek bir yanlışlayıcı örnek, önermeyi yanlışlamaya yetmez.
C) Deney ve gözlemle bir önerme ya da kuram çıkmaz.
D) Bir bilimsel kuramın tasarlanabilecek bir deney veya gözlemle yanlışlanma olanağı vardır.
E) Tümevarımın ne mantıksal ne de psikolojik temeli vardır.
--------------------------------------------------------------------------------
16-) “Bilimsel keşifler, paradigmanın bunalıma girmesiyle başlar” diyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dilthey
B) Comte
C) Kuhn
D) Popper
E) Hempel
--------------------------------------------------------------------------------
17-) "Philosophos" ilk kez aşağıdaki hangi filozof tarafından kullanılmıştır?
A) Platon
B) Sokrates
C) Jaspers
D) Pythagoras
E) Heidegger
--------------------------------------------------------------------------------
18-) "Felsefe bir öğreti değil, bir etkinliktir" sözünü aşağıdaki hangi filozof söylemiştir?
A) Russell
B) Platon
C) Wittgenstein
D) Sokrates
E) Descartes
--------------------------------------------------------------------------------
19-) Aristoteles'in "ilk felsefe" adını verdiği felsefe disiplinine daha sonraları "Ontoloji" adını veren filozof kimdir?
A) Leibniz
B) Kant
C) Hegel
D) Berkeley
E) Wolff
--------------------------------------------------------------------------------
20-) Asıl varlığın "aeion" olduğunu savunan filozof kimdir?
A) Aristoteles
B) Platon
C) Kant
D) Hegel
E) Schopenhauer
--------------------------------------------------------------------------------
21-) 18 yy.'da "mantığın Aristoteles'den bu yana yerinde saydığını" söyleyen kimdir?
A) Descartes
B) Leibniz
C) Roman Lull
D) Kant
E) Francis Bacon
--------------------------------------------------------------------------------
22-) İslam dünyasında "Muallim-i Sani" adı verilen düşünür kimdir?
A) Farabi
B) İbn-i Sina
C) Fahreddin Razi
D) Seyyid Şerif
E) Gazali
--------------------------------------------------------------------------------
23-) Aşağıdakilerden hangisi üç değerli mantığın kurucularından biri değildir?
A) Reichenbach
B) Feurier
C) Aristoteles
D) Lukasiewicz
E) Post
--------------------------------------------------------------------------------
24-) "Öncül ve belgeleme" kavramlarını işleyen filozof kimdir?
A) İbn-i Sina
B) Farabi
C) Gazali
D) Fahreddin Razi
E) Seyyid Şerif
--------------------------------------------------------------------------------
25-) Aşağıdakilerden hangisinde mantığı matematiğe uygulayan filozoflar birlikte verilmiştir?
A) Boole-Frege
B) Whitehead-Russell
C) Reichenbach-Peirce
D) De Morgan-Peano
E) Lukasiewicz-Post
--------------------------------------------------------------------------------
26-) "Akıl ve deney bilginin iki oluşturucu öğesidir" görüşünü kim savunmuştur?
A) Descartes
B) Kant
C) Locke
D) Hume
E) Berkeley
--------------------------------------------------------------------------------
27-) Nedensellik ilkesinin, bir neden-etki bağı değil, alışkanlıktan doğan bir inanç olduğunu kim savunmuştur?
A) Descartes
B) Berkeley
C) D. Hume
D) Locke
E) Kant
--------------------------------------------------------------------------------
28-) "Theatiteos" adlı eserde "yanlış, nesnelerin yanlış işaretlerle karşılanmasından ileri gelir" diyen kimdir?
A) Sokrates
B) Platon
C) Descartes
D) Kant
E) S. Mill
--------------------------------------------------------------------------------
29-) İnsan anlığının doğuştan kavramları ya da bilgileri yoktur. Anlık başlangıçta boş bir kağıt (tabula rasa) gibidir." görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
A) Berkeley
B) Hume
C) Kant
D) Locke
E) Locke Descartes
--------------------------------------------------------------------------------
30-) "Varolmak algılanmaktır" sözü aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
A) Platon
B) Descartes
C) Spinoza
D) Hume
E) Berkeley
--------------------------------------------------------------------------------
CEVAP ANAHTARI:
1-)
D
2-)
B
3-)
E
4-)
D
5-)
C
6-)
A
7-)
D
8 B
9-)
A
10-)
B
11-)
D
12-)
E
13-)
A
14-)
C
15-)
B
16-)
C
17-)
D
18
C
19-)
E
20-)
B
21-)
D
22-)
A
23-)
C
24-)
B
25-)
B
26-)
B
27-)
C
28
B
29-)
D
30-)
E
A) Bilimsel başarı üzerine oturtulan araştırmalar olması
B) Doğayı, paradigmanın önceden oluşturduğu bilimsel çerçeveye sığdırma çabası olması
C) Varolan olgularla yetinmek düşüncesinde olması
D) Paradigma dışı kurallarında, çözüme ***ürmede etkili olduğunu kabul etmesi
E) Paradigmaya uymayan olguları göz ardı etmesi
--------------------------------------------------------------------------------
2-) Eskiçağdan beri yapılagelen duyu bilgisi-akıl bilgisi ayrımı, aşağıdakilerden hangisinin sorgulanmasına dayanmaktadır?
A) Bilginin nesnesinin varolup olmadığının
B) Bilginin nesnesine deney yoluyla mı, akıl yoluyla mı ulaşılacağının
C) Bilginin nesnesinin inanç konusu mu, tasarım konusu mu olduğunun
D) Bilginin nesnesinin tasarımlanıp tasarımlanmadığının
E) Bilginin nesnesinin gerçek olup olmadığının
--------------------------------------------------------------------------------
3-) Gözlediğim ilk kuğu beyazdı.
Gözlediğim onuncu kuğu beyazdı.
Gözlediğim on milyonuncu kuğu beyazdı.
O halde bütün kuğular beyazdır.
Bu akıl yürütme aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
A) Geçerli bir tümdengelim
B) Geçersiz bir tümdengelim
C) Geçerli bir benzeşim
D) Geçersiz bir benzeşim
E) Geçersiz bir tümevarım
--------------------------------------------------------------------------------
4-) Aşağıdakilerden hangisi islam mantıkçılarından biri değildir?
A) Farabi
B) İbn-i sina
C) Fahreddin Râzi
D) Mevlânâ
E) Gâzâli
--------------------------------------------------------------------------------
5-) Aşağıdaki filozoflardan hangisine göre, varlık felsefesinin işi “varolanı varolan olarak ele almak”tır?
A) Descartes
B) Wolff
C) Aristoteles
D) Kant
E) Thales
--------------------------------------------------------------------------------
6-) Her hareketin, her değişmenin gerçek bir çelişki taşıdığını bu nedenle çelişmezlik ilkesinin varlığın yasası olamayacağını ileri süren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hegel
B) Wolff
C) Leibniz
D) Kant
E) Aristoteles
--------------------------------------------------------------------------------
7-) Aşağıdakilerden hangisi anti-pozitivist bilim anlayışının ana savlarından biri değildir?
A) Doğa bilimleri ile insan bilimleri farklı gerçekliklerle uğraşırlar.
B) Tinsel dünya amaç-eylem bağlantısıyla kurulmuş bir dünya olduğundan, açıklanmayı değil anlaşılmayı bekler.
C) Tin bilimlerinin anlamaya çalıştığı dünya yazılı bir dünyadır. Bu nedenle bu bilimler yorumsama yöntemini kullanırlar.
D) Amaç-eylem bağlantılarından oluşan biricik oluşlar matematiğin genel kavramları ile incelenmelidir.
E) Anlama, geçmişin zihinde yeniden canlandırılmasını, geçmişte yaşamış kişilerle duygudaşlık kurulmasını gerektirir.
--------------------------------------------------------------------------------
8-)Popper’a göre, eleştirilen tutum aşağıdaki yöntemlerden hangisiyle oluşturulmuş kuramlarla iş görmelidir?
A) Tümevarım
B) Tümdengelim
C) Benzeşim
D) Hermeneutik
E) Deney ve gözlem
--------------------------------------------------------------------------------
9-) Aşağıdakilerden hangisi varolduğu halde gerçek değildir?
A) Anka kuşu
B) Baykuş
C) Oklu kirpi
D) Dinazor
E) Konuşan papağan
--------------------------------------------------------------------------------
10-) Norveç ve İsveç Kuzey Avrupa ülkeleridir.
Norveçliler Sarışın ve mavi gözlüdür.
O halde İsveçliler de sarışın, mavi gözlüdür.
Yukarıdaki akıl yürütme aşağıdakilerden hangisine örnektir?
A) Tümevarım
B) Benzeşim
C) Tümdengelim
D) Tasım
E) İkilem
--------------------------------------------------------------------------------
11-) I. İdealizm
II. Realizm
III. Materyalizm
IV.Akılcılık
V. Deneycilik
Yukarıdakilerden hangileri bilgi felsefesinin iki ana çizgisi olarak karşımıza çıkar?
A) I-II
B) II-III
C) III-V
D) IV-V
E) I-V
--------------------------------------------------------------------------------
12-) Bir önermenin doğruluk değerleri ile anlamlı olması aşağıdaki ifadelerden hangisidir?
A) Doğru olmayan önermelerin anlamı da doğru olmaz
B) Bir önermenin doğru ya da yanlış olmasını anlamı belirler.
C) Anlamlı her önerme, doğruluk değeri açısından doğrudur.
D) Bir önermenin anlamlı olması, doğruluk değeri için yeterlidir.
E) Bir önerme doğru ya da yanlış olsa da, onu dile getiren cümlenin anlamlı olması gerekir.
--------------------------------------------------------------------------------
13-) İ.ö. 5.yy.da para ile ders veren, tartışma, tanıtlama ve çürütmeleri genel kurallara bağlamaya gerek duyanlar kimlerdir?
A) Sofistler
B) Aristoteles
C) Platon
D) Stoalılar
E) Amonias Sakkas
--------------------------------------------------------------------------------
14-) Aşağıdakilerden hangisi varlık kipleri arasında yer almaz?
A) Zorunluluk
B) Olumsallık
C) Çelişmezlik
D) Gerçeklik
E) Olanaksızlık
--------------------------------------------------------------------------------
15-) Aşağıdakilerden hangisi Popper’in görüşlerinden değildir?
A) Bir kavramı doğrulamaya giriştiğimizde çok sayıda doğrulayıcı örnek bulabiliriz.
B) Tümevarımda tek bir yanlışlayıcı örnek, önermeyi yanlışlamaya yetmez.
C) Deney ve gözlemle bir önerme ya da kuram çıkmaz.
D) Bir bilimsel kuramın tasarlanabilecek bir deney veya gözlemle yanlışlanma olanağı vardır.
E) Tümevarımın ne mantıksal ne de psikolojik temeli vardır.
--------------------------------------------------------------------------------
16-) “Bilimsel keşifler, paradigmanın bunalıma girmesiyle başlar” diyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dilthey
B) Comte
C) Kuhn
D) Popper
E) Hempel
--------------------------------------------------------------------------------
17-) "Philosophos" ilk kez aşağıdaki hangi filozof tarafından kullanılmıştır?
A) Platon
B) Sokrates
C) Jaspers
D) Pythagoras
E) Heidegger
--------------------------------------------------------------------------------
18-) "Felsefe bir öğreti değil, bir etkinliktir" sözünü aşağıdaki hangi filozof söylemiştir?
A) Russell
B) Platon
C) Wittgenstein
D) Sokrates
E) Descartes
--------------------------------------------------------------------------------
19-) Aristoteles'in "ilk felsefe" adını verdiği felsefe disiplinine daha sonraları "Ontoloji" adını veren filozof kimdir?
A) Leibniz
B) Kant
C) Hegel
D) Berkeley
E) Wolff
--------------------------------------------------------------------------------
20-) Asıl varlığın "aeion" olduğunu savunan filozof kimdir?
A) Aristoteles
B) Platon
C) Kant
D) Hegel
E) Schopenhauer
--------------------------------------------------------------------------------
21-) 18 yy.'da "mantığın Aristoteles'den bu yana yerinde saydığını" söyleyen kimdir?
A) Descartes
B) Leibniz
C) Roman Lull
D) Kant
E) Francis Bacon
--------------------------------------------------------------------------------
22-) İslam dünyasında "Muallim-i Sani" adı verilen düşünür kimdir?
A) Farabi
B) İbn-i Sina
C) Fahreddin Razi
D) Seyyid Şerif
E) Gazali
--------------------------------------------------------------------------------
23-) Aşağıdakilerden hangisi üç değerli mantığın kurucularından biri değildir?
A) Reichenbach
B) Feurier
C) Aristoteles
D) Lukasiewicz
E) Post
--------------------------------------------------------------------------------
24-) "Öncül ve belgeleme" kavramlarını işleyen filozof kimdir?
A) İbn-i Sina
B) Farabi
C) Gazali
D) Fahreddin Razi
E) Seyyid Şerif
--------------------------------------------------------------------------------
25-) Aşağıdakilerden hangisinde mantığı matematiğe uygulayan filozoflar birlikte verilmiştir?
A) Boole-Frege
B) Whitehead-Russell
C) Reichenbach-Peirce
D) De Morgan-Peano
E) Lukasiewicz-Post
--------------------------------------------------------------------------------
26-) "Akıl ve deney bilginin iki oluşturucu öğesidir" görüşünü kim savunmuştur?
A) Descartes
B) Kant
C) Locke
D) Hume
E) Berkeley
--------------------------------------------------------------------------------
27-) Nedensellik ilkesinin, bir neden-etki bağı değil, alışkanlıktan doğan bir inanç olduğunu kim savunmuştur?
A) Descartes
B) Berkeley
C) D. Hume
D) Locke
E) Kant
--------------------------------------------------------------------------------
28-) "Theatiteos" adlı eserde "yanlış, nesnelerin yanlış işaretlerle karşılanmasından ileri gelir" diyen kimdir?
A) Sokrates
B) Platon
C) Descartes
D) Kant
E) S. Mill
--------------------------------------------------------------------------------
29-) İnsan anlığının doğuştan kavramları ya da bilgileri yoktur. Anlık başlangıçta boş bir kağıt (tabula rasa) gibidir." görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
A) Berkeley
B) Hume
C) Kant
D) Locke
E) Locke Descartes
--------------------------------------------------------------------------------
30-) "Varolmak algılanmaktır" sözü aşağıdaki filozoflardan hangisine aittir?
A) Platon
B) Descartes
C) Spinoza
D) Hume
E) Berkeley
--------------------------------------------------------------------------------
CEVAP ANAHTARI:
1-)
D
2-)
B
3-)
E
4-)
D
5-)
C
6-)
A
7-)
D
8 B
9-)
A
10-)
B
11-)
D
12-)
E
13-)
A
14-)
C
15-)
B
16-)
C
17-)
D
18
C
19-)
E
20-)
B
21-)
D
22-)
A
23-)
C
24-)
B
25-)
B
26-)
B
27-)
C
28
B
29-)
D
30-)
E